جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٣٨ - غزل ٥٣٩ به جان او، كه گرم دسترس به جان بودى
نمايم، وگرنه مرا چه كار با اين عالم خاكى وظلمت سرا بود؟ كه:
٣٥٩٢
«وَاللَّهِ، لَابْنُ أبى طالِبٍ آنَسُ بِالْمَوْتِ مِنَ الطِّفْلِ بِثَدْىِ امِّهِ.»
[١]: (به خدا سوگند، انس فرزند ابى طالب نسبت به مرگ از انس و علاقه كودك به پستان مادرش بيشتر مى باشد.) در واقع با اين بيان مى خواهد بگويد:
|
مژده وصل تو كو؟ كز سر جان برخيزم |
طاير قدسم واز دامِ جهان برخيزم |
|
|
يارب! از ابر هدايت، برسان بارانى |
پيشتر زآنكه چو گَرْدى زميان برخيزم |
|
|
تومپندار كه از خاكِ سر كوىِ تو، من |
به جفاىِ فلك وجورِ زمان برخيزم |
|
|
سَرْوِ بالا بنما، اى بت شيرين حركات! |
كه چو حافظ، زسرِ جان وجهان برخيزم[٢] |
|
لذا مى گويد:
|
به رُخ، چو مهرِ فلك، بى نظير آفاق است |
به دل، دريغ كه يك ذرّه مهربان بودى! |
|
مرا معشوقى است بىنظير در جمال وكمال، همه را به نور خود چون خورشيد بهرهمند مى سازد؛ كه: «اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ»[٣]: (خداوند نور آسمانها وزمين مى باشد.) اى كاش! ذرّه اى با من مهربان مى بود وبى پردهام جلوه مى نمود وعنايتى كه با بندگان برجستهاش دارد، با من مى داشت؛ كه: «يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ»[٤]:
(خداوند هر كه را بخواهد به نور خويش رهنمون مى شود.) ونيز: «فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ، يُسَبِّحُ لَهُ فِيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ، رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ ...
لِيَجْزِيَهُمُ اللَّهُ أَحْسَنَ ما عَمِلُوا، وَ يَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ، وَ اللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ»[٥]: (در خانه هايى كه خداوند اذن داده تا رفعت پيدا نموده ونامش در آن ياد شود، مردانى صبح وشام در.
[١] - نهج البلاغة، خطبه ٥.
[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٤٨، ص ٣٢٨.
[٣] ( ٣، ٤) نور: ٣٥.
[٤] ( ٣، ٤) نور: ٣٥.
[٥] - نور: ٣٦ و ٣٨.