جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٤٠ - غزل ٥٣٩ به جان او، كه گرم دسترس به جان بودى

به تمامى مى گيرد، پس آنانى را كه مرگ را بر آنها حتمى قرار داده نگاه مى دارد، وديگران را تا مدّت معيّن مى فرستد، براستى كه در اين نشانه‌هاى روشنى براى كسانى كه اهل تفكّر وانديشه‌اند، وجود دارد.) ونيز: «وَ هُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ»[١]: (واوست كسى كه در شب [جانهاى‌] شما را به تمامى مى گيرد.) اين مشاهده گاهى در خواب براى بعضى حاصل مى شود؛ كه:

٣٥٩٤

«يا عيسى‌! إبْغِنى عِنْدَ وِسادِكَ، تَجِدْنى.»

[٢]: (اى عيسى‌! مرا نزد بالِش خود [هنگام خوابيدن‌] بجوى، كه مرا خواهى يافت.).

خواجه هم مى گويد: اگر وصال دوست در بيدارى دست نمى دهد، اى كاش! در خواب او را مى ديدم. با اين بيان به شدّت اشتياق خود به حضرتش اشاره كرده ومى گويد:

اى كاش! محبوب، مرا مورد عنايت خود قرار مى داد وبه انوار تجلّياتش، ويا تجلّى ذاتى‌اش بهره‌مند مى ساخت، تا ديگر ديده ظاهر ما از ديدن مظاهرش از كار فرو مى ماند، وتنها ديده دل، او وكمالاتش را به او مى ديد. به گفته خواجه در جايى:

[١] - انعام: ٦٠.

[٢] - روضه كافى، ص ١٣٧.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٤٠، ص ٣٨٧.