جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٨٣ - غزل ٥١٩ وصال او زعمر جاودان به

خواندشان؛ كه: «ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ، إِنَّهُ كانَ عَبْداً شَكُوراً»[١]: (فرزندان ونسل آنان كه با نوح [٧ در كشتى‌] حمل نموديم، براستى كه او بنده بسيار سپاسگزارى بود.) ونيز: «فَوَجَدا عَبْداً مِنْ عِبادِنا»[٢]: (پس آن دو، بنده اى از بندگان ما را يافتند.) ونيز: «وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى‌ عَبْدِنا ...»[٣]: (واگر در آنچه بر بنده خويش فرو فرستاديم شك داريد ....) وهمچنين: «اصْبِرْ عَلى‌ ما يَقُولُونَ، وَ اذْكُرْ عَبْدَنا داوُدَ ذَا الْأَيْدِ»[٤]: (بر آنچه آنان مى گويند، شكيبا باش، وبنده ما داود [٧‌] را كه بسيار نيرومند بود، ياد كن.) ويا اينكه: «وَ اذْكُرْ عَبْدَنا أَيُّوبَ، إِذْ نادى‌ رَبَّهُ»[٥]: (وبنده ما ايّوب [٧‌] را به ياد آر، آنگاه كه پروردگارش را ندا داد.) ونيز: «سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى‌ بِعَبْدِهِ لَيْلًا»[٦]: (پاك ومنزّه است خداوندى كه شبانه بنده‌اش را سير داد.) بنابراين‌

لذا مى گويد:

خاكسارى وبندگى حقيقىِ گلهاى عالم طبيعت (انبياء واولياء :) در مقابل سرو قامت يار، وبه فناى كلّى دست يافتن ومخلَص (به فتح لام) شدن ايشان مى باشد؛ كه به مقام خلافة اللّهى نايلشان ساخته وخاك پايشان از گلهاى سرخ ارغوانى با ارزش‌تر شده، وهمه مظاهر عالم را در پيشگاهشان خاضع نموده؛ كه:

٣٤٥١

«ما عَرَفَنى، عَبْدٌ إلّاخَشَعَ‌

[١] - اسراء: ٣.

[٢] - كهف: ٦٥.

[٣] - بقره: ٢٣.

[٤] - ص: ١٧.

[٥] - ص: ٤١.

[٦] - اسراء: ١.