جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٣٧ - غزل ٥١٣ سحرگاهان، كه مخمور شبانه
|
اين خِرَدِ خام به ميخانه بر |
تا مِىِ لعل آوردش خون بجوش[١] |
|
ونيز در جايى مى گويد:
|
وگرنه عقل به مستى فرو كشد لنگر |
چگونه كشتى از اين ورطه بلا ببرد[٢] |
|
|
نگار ميفروشم عشوه اى داد |
كه ايمن گشتم از مكرِ زمانه |
|
آرى، دنيا وزَرْ وزيور آن، بشر را از توجّه به ملكوت وحقيقت عالم وانسانيّت بازمى دارد؛ كه:
٣٤١٤
«ألا حُرٌّ يَدَعُ هذِهِ اللُّماظَةَ لِأهْلِها؟»
[٣]: (آيا آزاده اى نيست كه اين ته مانده [دنيا] را براى اهل آن واگذارد؟) ونيز:
٣٤١٥
«إنَّ الدُّنْيا لَمُفْسِدَةُ الدّينِ مُسْلِبَةُ اليَقينِ ....»
[٤]: (بدرستى كه دنيا تباه كننده دين، ورباينده يقين مى باشد ....) تنها چيزى كه چاره ساز او در اين امر است، عشوه وجذبات وجلوههاى اسماء وصفاتى حضرت محبوب مى باشد.
خواجه هم مى گويد:
|
نگارِ ميفروشم عشوه اى داد |
كه ايمن گشتم از مكر زمانه |
|
كه: «فَما أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَمَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا، وَ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ وَ أَبْقى لِلَّذِينَ آمَنُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ»[٥]: (پس هر آنچه به شما عطا شده، كالاى ناچيز زندگانى دنياست، وآنچه نزد خداست براى كسانى كه ايمان آورده وبر پروردگارشان توكّل مى نمايند، بهتر وپايدارتر مى باشد.) ونيز:
٣٤١٦
«إيّاكَ أنْ تَبيعَ حَظَّكَ مِنْ رَبِّكَ وَزُلْفَتكَ لَدَيْهِ بِحَقيرٍ مِنْ حُطامِ الدُّنْيا.»
[٦]: (مبادا بهرهات از پروردگار وقرب ومنزلت در پيشگاهش را به كالاى ناچيز وبى ارزش دنيا بفروشى.) وهمچنين:
٣٤١٧
«إنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّه، فَأخْرِجُوا مِنْ قُلُوبِكُمْ حُبَّ الدُّنْيا.»
[٧]: (اگر خدا را دوست داريد، دوستى.
[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٤٨، ص ٢٦٤.
[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٢٦، ص ١١٩.
[٣] ( ٣، ٦) غرر ودرر موضوعى، باب الدنيا، ص ١٠٧.
[٤] - غرر ودرر موضوعى، باب الدنيا، ص ١٠٨.
[٥] - شورى: ٣٦.
[٦] ( ٣، ٦) غرر ودرر موضوعى، باب الدنيا، ص ١٠٧.
[٧] - غرر ودرر موضوعى، باب الدنيا، ص ١١٠.