جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٦٧ - غزل ٣٣ آن شب قدرى كه گوينداهل خلوت، امشب است

شب قدر در نزد اهل كمال، شبى است كه دولت از دست رفته ازلى آنان بدست خواهد آمد. و علّت آنكه قرآن شريف آن را از عمر طبيعى بشر (٨٣ سال واندى) بهتر مى شمارد نيز شايد بدين جهت باشد؛ كه: «لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ.»[١]: (شب قدر از هزار ماه بهتر است.)، نه تنها بهتر از هزار ماه است، كه آن شب اگر اين نعمت بزرگ به كسى داده شود، به مقام سلام و امنيّت مطلق تا طلوع فجر آن شب، و يا طلوع فجر قيامت نايل خواهد شد. و گويا خواجه را در شب قدر اين دولت روى داده، دراين غزل بدان اشاره كرده و مى گويد:

شب قدرى كه اهل دل و خلوت نشينان و مراقبين جمال محبوب از آن سخنها گفته‌اند، امشبى است كه دولت وصالم روى نموده. نمى‌دانم بخت رفته‌ام به تأثير كدامين كوكب و عنايت و دعاى كدام اهل دلى بازگشته؟ در جايى مى گويد:

و مراد خواجه از شب قدر، ليلةُ القدرِ ماه صيام مى باشد، لذا مى گويد:

[١] - قدر: ٣.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٩٩، ص ٢٣٣.