جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ
(١)
فهرست
٣ ص
(٢)
مقدمه
٧ ص
(٣)
حال ببينيم خواجه شمس الدين محمد حافظ شيرازى كيست؟
١١ ص
(٤)
غزل 1 ألا يا أيها الساقى! أدر كأسا وناولها
٢١ ص
(٥)
غزل 2 اى فروغ حسن ماه از روى رخشان شما!
٢٨ ص
(٦)
غزل 3 دل مى رود ز دستم، صاحبدلان! خدا را
٣٦ ص
(٧)
غزل 4 ساقى! به نور باده، برافروز جام ما
٤٧ ص
(٨)
غزل 5 صلاح كار كجا و من خراب كجا؟
٥٦ ص
(٩)
غزل 6 اگرآن ترك شيرازى، به دست آرد دل ما را
٦٣ ص
(١٠)
غزل 7 دوش از مسجد سوى ميخانه آمد پير ما
٦٩ ص
(١١)
غزل 8 شب از مطرب، كه دل خوش باد وى را!
٧٧ ص
(١٢)
غزل 9 صوفى! بيا، كه آينه صاف است جام را
٨٢ ص
(١٣)
غزل 10 رونق عهد شباب است دگر بستان را
٩٠ ص
(١٤)
غزل 11 به ملازمان سلطان كه رساند اين دعا را
١٠٢ ص
(١٥)
غزل 12 صبا! به لطف بگو، آن غزال رعنا را
١٠٨ ص
(١٦)
غزل 13 ساقيا! برخيز و در ده جام را
١١٤ ص
(١٧)
غزل 14 ما برفتيم و تو دانى و دل غمخور ما
١٢١ ص
(١٨)
غزل 15 لطف باشدگر نپوشى از گداها روت را
١٢٩ ص
(١٩)
غزل 16 تا جمالت عاشقان را زد به وصل خود صلا
١٣٤ ص
(٢٠)
غزل 17 مىدمد صبح و كله بسته سحاب
١٤٠ ص
(٢١)
غزل 18 گفتم اى سلطان خوبان! رحم كن براين غريب
١٤٨ ص
(٢٢)
غزل 19 آفتاب از روى او شد در حجاب
١٥٧ ص
(٢٣)
غزل 20 تعالى الله! چه دولت دارم امشب
١٦٥ ص
(٢٤)
غزل 21 صبح دولت مى دمد كو جام همچون آفتاب؟
١٧٢ ص
(٢٥)
غزل 22 ز باغ وصل تو يابد رياض رضوان آب
١٧٨ ص
(٢٦)
غزل 23 بيا كه قصر امل، سخت سست بنياد است
١٨٧ ص
(٢٧)
غزل 24 بروبه كار خوداى واعظ! اين چه فرياداست؟
١٩٤ ص
(٢٨)
غزل 25 روزه يكسو شد و عيد آمد و دلها برخاست
٢٠٠ ص
(٢٩)
غزل 26 چو بشنوى سخن اهل دل، مگو كه خطاست
٢٠٨ ص
(٣٠)
غزل 27 روضه خلد برين، خلوت درويشان است
٢١٨ ص
(٣١)
غزل 28 مطلب طاعت و پيمان درست از من مست
٢٢٨ ص
(٣٢)
غزل 29 سر ارادت ما و آستان حضرت دوست
٢٣٥ ص
(٣٣)
غزل 30 دل، سراپرده محبت اوست
٢٤٢ ص
(٣٤)
غزل 31 آن سيه چرده، كه شيرينى عالم با اوست
٢٥١ ص
(٣٥)
غزل 32 دارم اميد عاطفتى از جناب دوست
٢٥٨ ص
(٣٦)
غزل 33 آن شب قدرى كه گوينداهل خلوت، امشب است
٢٦٦ ص
(٣٧)
غزل 34 سينهام زآتش دل، در غم جانانه بسوخت
٢٧٤ ص
(٣٨)
غزل 35 زاهد ظاهرپرست از حال ما آگاه نيست
٢٨٢ ص
(٣٩)
غزل 36 آن پيك نامور، كه رسيد از ديار دوست
٢٩١ ص
(٤٠)
غزل 37 زلفت هزار دل به يكى تار مو ببست
٣٠٠ ص
(٤١)
غزل 38 مرحبا! اى پيك مشتاقان! بگو پيغام دوست
٣٠٧ ص
(٤٢)
غزل 39 آن ترك پرى چهره كه دوش از بر ما رفت
٣١٤ ص
(٤٣)
غزل 40 منم كه گوشه ميخانه، خانقاه من است
٣٢٣ ص
(٤٤)
غزل 41 لعل سيراب به خون تشنه، لب يار من است
٣٣٠ ص
(٤٥)
غزل 42 روزگارى است كه سوداى بتان دين من است
٣٣٧ ص
(٤٦)
غزل 43 اى شاهد قدسى! كه كشد بند نقابت؟
٣٤٤ ص
(٤٧)
غزل 44 باغ مرا چه حاجت سرو وصنوبر است؟!
٣٥٢ ص
(٤٨)
غزل 45 شكفته شدگل حمراو گشت بلبل مست
٣٦٢ ص
(٤٩)
غزل 46 زلف آشفته و خوى كرده و خندان لب و مست
٣٧٠ ص
(٥٠)
غزل 47 خدا چو صورت ابروى دلرباى تو بست
٣٧٦ ص
(٥١)
غزل 48 اى هدهد صبا! به سبا مى فرستمت
٣٨٤ ص
(٥٢)
غزل 49 اى غايب از نظر! به خدا مى سپارمت
٣٩٤ ص
(٥٣)
غزل 50 به جان خواجه و حق قديم و عهد درست
٤٠٤ ص
(٥٤)
غزل 51 خلوت گزيده را، به تماشا چه حاجت است
٤١٥ ص
(٥٥)
غزل 52 خوشتر ز عيش و صحبت باغ و بهارچيست
٤٢٣ ص
(٥٦)
غزل 53 ما هم اين هفته شد از شهر وبه چشمم سالى است
٤٣١ ص
(٥٧)
غزل 54 صحن بستان ذوق بخش وصحبت ياران خوش است
٤٣٨ ص
(٥٨)
غزل 55 در دير مغان آمد، يارم قدحى در دست
٤٤٥ ص
(٥٩)
غزل 56 گل دربر و مى در كف و معشوقه به كام است
٤٥١ ص
(٦٠)
غزل 57 اگر به لطف بخوانى، مزيد الطاف است
٤٦٢ ص
(٦١)
غزل 58 ما را ز خيال تو، چه پرواى شراب است
٤٦٩ ص
(٦٢)
غزل 59 كنون كه در كف گل، جام باده صاف است
٤٨٠ ص
(٦٣)
غزل 60 اگرچه باده، فرح بخش وباد، گلبيز است
٤٨٦ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص

جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٥٤ - غزل ٣١ آن سيه چرده، كه شيرينى عالم با اوست

اجابت كنيد.)

روى، خوب است و كمالِ هنر و دامنِ پاك‌

لاجرم همّت پاكانِ دو عالم با اوست‌

حضرتش چهره اى زيبا داشت؛ كه:

٢٤٤

«كانَ رَسُولُ اللَّهِ- صلّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ- فَخِماً مُفَخَّماً، يَتَلَأْلَأُ وَجْهُهُ تَلَأْلُأَ القَمَرِ لَيْلَةَ البَدْرِ.»

[١]: (رسول خدا [٦‌] گرامى [و در نزد اطرافيان‌] بزرگوار و ارجمند بود، چهره مباركش بسان تابش ماه در شب چهاردهم، مى‌درخشيد.- در هنرمندى در رفتار و كردار يكتا بود؛ كه:

٢٤٥

«كانَ- صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وآلِهِ- يَخْزَنُ لِسانَهُ إلّاعَمّا يَعْنيهِ، وَيُؤَلِّفُهُمْ وَلا يُنَفِّرُهُمْ، وَيُكْرِمُ كَريمَ كُلِّ قَوْمٍ وَيُوَلّيهِ عَلَيْهِمْ، وَيَحْذَرُ النّاسَ وَيَحْتَرِسُ مِنْهُمْ مِنْ غَيْرِ أنْ يَطْوِىَ عَنْ أحَدٍ بِشْرَهُ وَلاخُلْقَةُ، وَيَتَفَقَّدُ أصْحابَهُ، وَيَسْأَلُ النّاسَ عَمّا فِى النّاسِ، وَيُحَسِّنُ الحَسَنَ وَيُقَوّيهِ، وَيُقَبِّحُ القَبيحَ وَيُوهِنُهُ، مُعْتَدِلَ الأمْرِ غَيْرَ مُخْتَلِفٍ، لايَغْفُلُ مَخافَةَ أنْ يَغْفُلُوا أوْ يَميلُوا، وَلا يَقْصُرُ عَنِ الحَقِّ وَلا يَجُوزُهُ، ألَّذينَ يَلُونَهُ مِنَ النّاسِ خِيارُهُمْ، أفْضَلُهُمْ عِنْدَهُ أعَمُّهُمْ نَصيحَةً لِلْمُسْلِمينَ، وَأعْظَمُهُمْ عِنْدَهُ مَنْزِلَةً أحْسَنُهُمْ مُواساةً وَمُوازَرَةً.»

[٢]: (رسول خدا- ٦- زبانش را جز از آنچه كه منظور و مقصود [باطنى و سودبخش‌] خويش بود، حفظ مى فرمود و ميان مردم الفت و دوستى برقرار مى نمود و ميان ايشان دشمنى و جدايى ايجاد نمى فرمود. و بزرگ هر گروهى را گرامى مى داشت و او را بر آنان سرپرست قرار مى داد. و از مردم پرهيز و دورى نموده و خود را از آنان حفظ مى كرد، بدون آنكه گشاده رويى و خلق و خوى نيكوى خويش را از كسى دريغ بدارد. و به ياران و اصحاب خود سركشى مى نمود. و از مردم در مورد امور [روزمره‌] ايشان مى پرسيد. و خوب را نيكو شمرده و تقويت مى فرمود. و بد و قبيح را زشت شمرده و خوار و سست مى‌نمود. در كارهايش ميان رو بود نه دگرگون و دوگانه، [از مردم‌] غفلت نمى كرد از بيم.


[١] - بحار الانوار، ج ١٦، ص ١٤٩، از روايت ٤.

[٢] - بحار الانوار، ج ١٦، ص ١٥١- ١٥٢، از روايت ٤.