جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٣٥ - غزل ١٦ تا جمالت عاشقان را زد به وصل خود صلا

خواجه در اين غزل از سختى هجران پس از ديدار سخن رانده و مى گويد:

محبوبا! ما به خود نمى توانستيم عشقت را اختيار نماييم. جمال و جذبه حسن تو بود كه با زبان بى‌زبانى فرياد سر مى داد كه زيبايى از آنِ من است، به من عشق ورزيد. و چون نظاره‌ات كرديم، عاشقت گشتيم و به كشاكش جمال و جلالت مبتلا گرديديم؛ از طرفى زلف و عالم كثرت ما را از ديدارت جدا مى نمود، و از طرفى خال و عالم ملكوت ما را به تو راهنما مى شدند. حال، بگو چگونه مى توانيم همواره قربت را خريدار بوده و انس دائمى با تو داشته باشيم مگر آنكه بكلّى از خويش برهيم و در توفانى گرديم؟! بخواهد بگويد:

٩٩

«إلهى! إنَّ القَضآءَ وَالقَدَرَ يُمَنّينى، وَإنَّ الهَوى‌ بِوَثآئِقِ الشَّهْوَةِ أَسَرَنى؛ فَكُنْ أَنْتَ النَّصيرَ لى حَتَّى‌ تَنْصُرَنى وَتُبَصِّرَنى.»

[١]: (معبودا! بدرستى كه قضا و قدر مرا به آرزو وا مى دارند، و هوا و هوس با بندهاى استوارِ خواهش نفسانى اسيرم نموده، پس تو خود ياورم باش تا اينكه مرا كامياب و بينا دل گردانى.) در جايى مى گويد:

[١] - اقبال الاعمال، ص ٣٤٩.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٩٠، ص ٢٢٧.