شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ٢٦٣ - حكايت(١٤) ملك صالح از پادشاهان شام

[١] گدايان بى‌جامه ...: مراد بيت چنين است: اين درويشان گدا كه پيش از فراخوانده شدن به درگاه ملك صالح جامه بر تن نداشتند و شب را برهنه تن بسر برده بودند اينك از عطاياى شاهانه جامه‌هاى فاخر بر تن كرده‌اند و بدن و جامه را با بوى خوش عود كه از عود سوز برميآمد معطر ساخته‌اند.

[٢] حكمت: فرمانت.

[٣] - پسنديدگان در بزرگى ...: مراد بيت اين است: كسانيكه پسنديده خاطر شاه باشند به مقامات عالى ميرسند، شاه از ما بندگان چه پسنديده كه چنين مقامى به ما داده است؟

[٤] من امروز كردم ...: مقصود بيت اينست: ملك صالح به درويش ميگويد: من امروز با درويشان از در صلح درميآيم تا چنانكه يكى از شما درويشان گفت، در فرداى قيامت در بهشت را بر روى من نبنديد و با من در بهشت ناسازگارى نكنيد.

[٥] طوبى: نام درختى است در بهشت و معنى عام آن« پاكيزه‌تر» است، اسم تفضيل مؤنث است از طيب. لفظ طوبى به معنى عام در قرآن مجيد آمده است‌« طُوبى‌ لَهُمْ وَ حُسْنُ مَآبٍ».

[٦] ترا كى بود ...: مراد بيت چنين است: هم‌چنانكه اگر چراغى را در چراغدان( قنديل) پر از آب بگذاريم خاموش ميشود و التهاب و شعله‌ورى ديگر نخواهد داشت، تو نيز اگر پر از خودپرستى شوى فاقد نور و روشنى خواهى شد. راجع به قنديل پيش از اين گفتگو شده است.