چه خوش گفت بهرام‌[١] صحرانشين،		چو يكران‌[٢] توسن زدش بر زمين:
دگر اسبى‌[٣] از گله بايد گرفت،		كه گر سركشد، باز شايد گرفت‌
ببند اى پسر، دجله در آبكاست‌[٤]،		كه سودى ندارد چو سيلاب خاست‌
چو گرگ خبيث آمدت در كمند،		بكش، ورنه دل بر كن از گوسفند
ز ابليس‌[٥] هرگز نيايد سجود		نه از بدگهر نيكى آيد وجود
بدانديش را جاه و فرصت مده‌		عدو در چه و ديو در شيشه‌[٦] به‌
مگو: شايد اين مار كشتن به چوب‌		چو سر زير سنگ تو دارد، بكوب‌
قلمزن‌[٧] كه بد كرد با زيردست،		قلم بهتر او را به شمشير، دست‌
مدبر كه قانون بد مينهد،		ترا مى‌برد تا به دوزخ دهد
مگو ملك را اين مدبر[٨] بس است‌		مدبر مخوانش كه مدبر[٩] كس است‌
سعيد[١٠] آورد قول سعدى بجاى‌		كه تدبير ملك است و تدبير و راى‌

[١] بهرام صحرانشين: مراد بهرام گور است كه در باديه تربيت شد و« نعمان بن منذر» او را پرورد. بهرام در پهلوى« وسرام» بوده و پنج تن از شاهان ساسانى بهرام نام دارند و بهرام گور بهرام پنجم است.

[٢] يكران: اسبى است داراى رنگى ميان زرد و بور و هم‌چنين بر اسبى كه يك پاى خود را كوتاهتر از پاى ديگر گذارد اطلاق ميشود.

[٣] - دگر اسب ...: مراد بيت اينست كه بايد اسب ديگرى انتخاب كرد كه بتوان از سركشيش مانع شد.

[٤] آبكاست: كاستن آب، كم شدن آب.

[٥] از ابليس هرگز نيابد سجود: اشاره دارد به خوددارى ابليس از سجده كردن بر حضرت آدم كه كرارا در قرآن مجيد آمده است.

[٦] ديو در شيشه به: اشاره دارد به افسانه‌هاى قديم كه جادوگران ديوها را در شيشه ميكرده‌اند.

[٧] قلمزن: در اينجا تقريبا معادل با« كارمند» به كار رفته و اعم از وزير و دبير و كاتب است. در مصراع دوم قلم به معنى قطع شده استعمال گرديده است و در زبان معمول ميگوييم دست را قلم كرده‌اند.

[٨] مدبر: در اصطلاح سياست قديم، اداره‌كننده كشور يا استان يا شهرستان است.

با اين اصطلاح اولين بار در كتاب« آراء اهل المدينة الفاضله» تصنيف گرانبهاى ابو نصر فارابى برميخوريم.

[٩] مدبر:( اسم فاعل از ادبار): بدبخت. با مدبر شبه اشتقاق دارد. مراد اينست مدبرى كه ترا براه بد ببرد شخصى است بدبخت.

[١٠] سعيد: نيكبخت، با سعدى نوعى اشتقاق و جناس دارد.