شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ١٥ - قسمت اول تاريخچه حكايتپردازى

نمودار جامعه يا فردى خاص مى‌انگاشتند.

تا آنجا كه تاريخ ادبيات جهان نشان ميدهد، «هزيود»[١] در قرن نهم پيش از ميلاد، در يونان به اينكار دست زد و داستان بلبل و باز او هنوز در ادب يونان باقيست. پس از وى «استزى كورrohcigetS » را در پرداختن داستان حيوانات ميشناسيم، و در سده ششم پيش از ميلاد «ازوپ» قصه‌هاى بسيارى شفاها پرداخت و بر شنوندگان خود القاء كرد و يادگار او در ادبيات جهان تا اين زمان باقيست و نوع خاصى از ادب كه امروزه فابل‌elbaF و در لاتين «فابولا» ناميده ميشود، از ابداعات اوست. ميگويند: سقراط هنگامى كه مقيم زندان بود براى تفرج خاطر، داستانهاى ازوپ را به نظم درآورد كه «دمتريوس فالريوس» آن منظومه را سى سال قبل از ميلاد منتشر ساخت. در قرن اول پس از تولد مسيح فدريوس، به تقليد ازوپ داستانهايى ابداع كرد و در قرن چهارم باربيوس قصه‌هاى ازوپ را منظوم ساخت، چنانكه در قرون وسطى سيصد و پنجاه و چهار قصه در ادبيات بنام ازوپ معروف بود و اين داستانها بنام رباعيات هم به زبان لاتين درآمده. مارى دو فرانس) ccnarF ed iraM (در قرن دوازدهم و عده زيادى در قرن شانزدهم از ازوپ پيروى كردند. فابلهاى ژان لافونتن، شاعر فرانسه در قرن هفدهم در اين شيوه از تجليات نبوغ جهان ادب است كه در دوازده كتاب تدوين شده و خوشبختانه شاعره نغز سراى معاصر «بانو نيره سعيدى» چند قصه از فابلهاى لافونتن را در كسوت پارسى برشته نظم كشيده است و نيز «جلال الدوله ايرج ميرزا» و شاعره نامدار اراك «پروين اعتصامى» قطعاتى از آن را منظوم ساخته‌اند.

در اروپا هنوز فابل‌نويسى برجستگانى دارد. چنانكه فرانس نوهن) ecnarF en ?ehoN (به داستانهاى خود در هزار و نهصد و بيست و يك، جنبه كودكانه داده و گنوم دوهامل) elmaH ed emonG (در هزار و نهصد و سى و شش، جنبه اخلاقى را بر جنبه داستانى رجحان نهاده است. در انگلستان‌gaB وnosnhoJ وrooM در آلمان‌gnisseL وtrcblcB و در اسپانياzurnauJ trairI ssamoT و در ايتاليا،ittongiP ، و در روسيه‌ketitironed goB F و مخصوصاvolgrK از فابوليست‌هاى بنامند

[١] (\*)edoiseH