از آن‌[١] سجده بر آدمى سخت نيست‌		كه در صلب او مهره يكلخت نيست‌
دو صد مهره‌[٢] بر يكديگر ساختست‌		كه گل مهره‌يى چون تو پرداختست‌
رگت بر تن است اى پسنديده خوى‌		زمينى درو سيصد و شست جوى‌
بصر در سر و راى و فكر و تميز		جوارح‌[٣] به دل، دل بدانش، عزيز
بهايم به روى اندر افتاده خوار		تو همچون الف بر قدمها سوار
نگون كرده ايشان سر از بهر خور		تو آرى به عزت خورش پيش سر
نزيبد ترا با چنين سرورى،		كه سر جز به طاعت فرود آورى‌
به انعام‌[٤] خود دانه دادت نه كاه‌		نكردت چو انعام‌[٥] سر در گياه‌
و ليكن بدين صورت دلپذير،		فرفته مشو سيرت خوب گير
ره راست بايد نه بالاى راست‌		كه كافر هم از روى صورت چو ماست‌
ترا آنكه چشم و دهان داد و گوش،		اگر عاقلى، در خلافش مكوش‌
گرفتم كه دشمن بكوبى به سنگ‌		مكن بارى از جهل با دوست جنگ‌
خردمند خويان منت‌شناس،		بدوزند نعمت به ميخ سپاس‌

حكايت (٢) [ملك‌زاده‌يى ز اسب ادهم فتاد ....]

ملك‌زاده‌يى ز اسب ادهم‌[٦] فتاد،		به گردن درش مهره بر هم فتاد
چو پيلش فرورفت گردن به تن‌		نگشتى سرش تا نگشتى بدن‌
پزشكان بماندند حيران در اين،		مگر فيلسوفى‌[٧] ز يونان زمين‌

[١] از آن سجده بر آدمى سخت نيست: چون كمر آدمى داراى مهره‌هاى پيوسته است و يك تكه نيست آدمى ميتواند خم و راست شود و سجده خداى را بجاى آورد.

[٢] دو صد مهره ...: خداوند دو صد استخوان بر روى يكديگر ساخته است تا تو آدمى را كه اصلت از آب و خاك است و عنوان« گل مهره» بر تو صادق ميآيد از تركيب اين استخوانها بوجود آمده‌اى.

[٣] - جوارح: اندامهاى مهم- مفرد آن، جارحه. اندامها همه بواسطه دل كه در اصطلاح عرفانى مركز عقل و عاطفه‌ها است عزيز هستند چنانكه دل بنوبه خود بوسيله دانش گرامى ميگردد.

[٤] انعام:( با كسر اول): نعمت دادن.

[٥] انعام:( با فتح اول): چارپايان. مفرد آن نعم( با فتح اول و كسر ثانى).

[٦] ادهم: سياه. مؤنث آن، دهماء.

[٧] فيلسوف: لفظى است يونانى الاصل، مركب از فيل بمعنى دوستدار و سوفيا بمعنى دانش. نخستين كسيكه اين نام بر خود نهاد اپيكور بود كه گفت من دانشمند نيستم بلكه دانش‌پژوهم.