شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ٢٧٩ - حكايت(١) شبى زيت فكرت همى سوختم

باب پنجم در رضا

حكايت (١) [شبى زيت فكرت همى سوختم ....]

[١] زيت فكرت: روغن انديشه- زيت با فتح اول روغنى است كه از گياهان گرفته شود.

[٢] احسنت:( فعل ماضى عربى مفرد مخاطب مذكر از مصدر احسان، متعدى بيواسطه)، خوب انجام دادى، چه خوش گفتى.

[٣] - هم از خبث نوعى در آن درج كرد: مراد اين است كه پراكنده گوى در خلال ستايش‌هايى كه از شيخ اجل به جاى آورده است، به نوعى سوء نيت و ناپاكى خود را اظهار داشت و مطلبى ناشى از بدانديشى در كلام خود گنجانيد و اين كار وى ناشى از درد حسد بود.

[٤] خشت:( بر وزن زشت) در اينجا نوعى نيزه است و از ريشه هندى باستان و پهلوى«athsiT » آمده، اما خشت به معنى مشهور، مأخوذ از ريشه سانسكريت خشت ميباشد.

[٥] كوپال يا گوپال: گرز آهنين، كوپال، اسم مصدر است از كوفتن و فعل امر است بعلاوه پساوند« آل»، معنى ديگر آن، گردن ستبر است.

[٦] كه اين شيوه ختم است بر ديگران: مراد از ديگران كه خاتم شعراى رزمى باشند، در اينجا فرد صاحب تشخيص و تخصص در شعر رزمى حكيم ابو القاسم فردوسى است. شيخ اجل در مقام مقابله با او برآمده است، اما هر صاحب‌ذوقى در مييابد كه فضيلت خاتميت در هنر حماسه و حماسه‌سرايى، حكيم طوسى را است و بس.