شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ١٨٤ - حكايت(١٥) شنيدم كه مرديست پاكيزه بوم

[١] همه شب نبودش قرار و هجوع ...: هجوع( مصدر): خوابيدن« تسبيح»:

گفتن سبحان اللّه. تهليل: گفتن لا اله الا اللّه مراد اينست كه آن مرد در تمام شب به گفتن تسبيح و تهليل مشغول بود ما را هم از جوع و گرسنگى خواب و آرام نبود. در متن على يف بجاى« ما را ز جوع»« و باز از ركوع» آمده است پيداست كه اين ضبط لطافتى ندارد. با توجه به اينكه هرگاه در عربى بگويند« هجعه الجوع» معنيش ميشود: او را گرسنگى درهم شكست.

ميتوان گفت كه شيخ در انتخاب هجوع و جوع به اين تركيب عربى نظر داشته است.

[٢] ربع:( با فتح اول) محل و منزل، جمع آن، ربوع و رباع.

[٣] - تصحيف: تصحيف يا جناس خط عبارت از آنست كه حروف مشابه را با تغيير نقطه‌گذارى مبدل سازند و لفظى را كه تصحيف پذيرفته باشد، مصحف بر وزن موظف نامند.

مصحف بوسه، توشه ميشود.

[٤] بر ريش: در متن على يف« بر كفش» ضبط شده و شايد مناسب‌تر باشد چه دست بر كفش نهادن دستمال روى كفش كشيدن و گرد كفش گرفتن است.

[٥] ايثار: بخشش، تقدم دادن ديگران بر خود.

[٦] سبق برده: صفت مفعولى است. در متن على يف بجاى« مردم»« مردان» ضبط شده است،

[٧] تتار: تتار يا تاتار يا تتر، قبيله‌اى بزرگ از طوايف مغول. بتدريج اين نام-- بود و حتى به مهمان هم طعامى نميداد. در متن على يف بجاى« سخن»« لبق» آمده است« لبق» با دو فتحه بمعنى ظرافت و نرمى اخلاق است و بمعنى مهارت هم آمده اما اين كلمه در متون فارسى كمتر بكار رفته.