شرح بوستان - خزائلى، محمد - الصفحة ١٧٨ - حكايت(١١) بناليد درويشى از ضعف حال

[١] شقاوت برهنه ...: مراد آنستكه بدبختى او را مانند گياه« سير» كه پوست جداگانه ندارد، برهنه گذاشت و براى او نه بارى به جاى ماند و نه مركب بارگيرى.

[٢] مشعبد: شعبده‌باز. مراد مصراع چنين است كه مانند شعبده‌باز دست و كيسه‌اش تهى بود. معمولا نيرنگ‌بازان دست و كيسه خود را كه خالى است بمردم نشان ميدهند و آنگاه يكباره چيزى را كه گفته‌اند با تردستى در دست يا كيسه خود ارائه ميكنند. اساس شعبده بر تند دستى خود و توجه دادن نظر مردم به نقطه خاص است.

[٣] - درمنده: مخفف درمانده است و در بعضى از نسخه‌ها درمانده ثبت شده كه از جهت قافيه درست نيست.

[٤] اين بيت در متن على يف ضبط نشده، با آنكه از جهت پيوستگى مطالب، وجود اين بيت ضرورت دارد.- آن ٣٠٣٠ ميل و دورى آن از خورشيد ٤٦ ميليون ميل است و در مدت ٨٨ روز يكبار حركت انتقالى و يكبار حركت وضعى دارد. گويا اصل آن مأخوذ از اشطاروت باشد كه از جمله خدايان بابل بوده و اسرائيليان هم به پرستش آن دچار شده‌اند. در ادب يونان و روم، مركور خداوند سخنورى و نويسندگى و بازرگانى است. جيوه را هم به او نسبت ميدهند و در ادب فارسى« عطارد» به عنوان دبير فلك پذيرفته شده و قلم تقدير در دست اوست و از اينجاست كه شيخ اجل فرموده است« عطارد قلم در سياهى كشيد» كنايه از آنكه وضع او را دگرگون ساخت و در بدبختى و تيره‌روزيش انداخت.