٢٧- تفسير عياشى هارون بن خارجه گويد بحضرت صادق ٧ عرضه داشتم. من گاهى خوشحال ميشوم بدون اينكه علت آن را بفهمم و منشأ و ريشه آن را نه در باره خودم و نه مربوط بمالم و نه در باره دوستانم مى‌بينم (دگرگونى در آنها رخ نداده) و همين طور گاهى ناراحت و اندوهناك ميشوم نه از جهت خود و نه از جهت مالم و نه از جهت دوستانم (بدون جهت) فرمود آرى چنين است. شيطان در دل انسان مشغول وسوسه مى‌شود و خاطرات بدى ايجاد ميكند مثلا ميگويد اگر تو در نزد خداوند ارزشى داشتى دشمنت را بر تو چيره و غالب نميكرد تو را فقير و تهيدست نمى‌نمود ...

آيا تو انتظار و توقعى غير از وضع گذشتگان دارى (آنان هم گاهى تهيدست ميشدند گاهى مغلوب ميشدند گاهى بر خلاف آن) آيا چيزى گفتند (اعتراض و شكوه‌اى نمودند؟ تو هم مانند آنها پايه زندگى دنيا چنين است) اين وساوس و خاطرات است كه باعث اندوه مى‌شود بدون جهت و سبب. و اما آن رقم خوشحالى آنهم از جهت الهامات فرشته است در دل انسان فرشته در باطن آدمى ميگويد اگر فرضا خداوند دشمن تو را بر تو پيروز كرده و تو را نيازمند او نموده اين يك امرى است زودگذر و كوتاه مدت بشارت باد تو را به نعمتها و بخشش و عنايت ابدى خداوند و اين است معناى آيه‌ الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا بقره ٢٦٨.

شيطان از فقر و تهيدستى شما را مى‌ترساند و با ترغيب بكارهاى زشت وسوسه ميكند ولى خدا عنايات و بخشش را بشما وعده ميدهد.

٢٨- تفسير عياشى سلام ميگويد در محضر امام پنجم بوده كه حمران بن اعين (يكى از شاگردان حضرت) وارد شد و از مسائلى پرسش كرد چون خواست برخيزد و برود عرضه داشت مطلبى هم دارم- خداوند بر عمر شما بيفزايد و بما توفيق بهره‌مندى از وجود شما عنايت فرمايد- و آن اين است كه ما وقتى در حضور شما هستيم و از بيانات شما استفاده ميكنيم. از اين محضر بيرون نميشوم مگر با يك دل مهربان و حالت خوش- نسبت بدنيا بى‌اعتنا ميشويم و اين زخارف و ثروتهائى كه در دست مردم است در نظر ما بى‌ارزش جلوه ميكند (و نبايد اينها هدف اصلى انسان باشد) ولى وقتى در اجتماع قدم ميگذاريم و با بازار و بازرگانان مربوط ميشويم محبت و علاقه بدنيا در دل ما جا باز ميكند حضرت فرمود البته اينها حالات قلب است گاهى سخت مى‌شود و گاهى نرم مى‌شود سپس حضرت باقر ٧ فرمود. توجه داشته باش. اصحاب و ياران رسول خدا ٦ كه بحضرتش عرضه داشتند.

ما ميترسيم كه منافق باشيم.