ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٢٣٧ - باب ٥٤ در باره اخلاص و معناى قرب و نزديكى خداوند متعال
ولى اتفاقا اين بار عدهاى از مردم در آن وقت حاضر بودند و حال اين شخص عوض شود و در نتيجه عمل هميشگى او اين بار خيلى سبك و آسان بنظرش برسد و از اثر اطلاع مردم اين شخص نشاط و خوشحالى بيشترى احساس نمايد گر چه خود ميداند كه اگر فرضا اين مردم نبودند باز هم آن عمل را ترك نميكرد و بدون احساس خستگى و ناراحتى انجام ميداد ولى چنين نشاطى نداشت خلاصه اينكه امثال و نظائر اينها با صدق نيت و خلوص عمل منافات دارد بنا بر اين هر عملى كه قصد قربت در او باشد ولى همراه آن حظ و بهره دنيوى و نظر غير خدائى هم باشد بطورى كه باعث و محرك عمل انگيزه آميخته و مركب از دينى و شخصى و نفسانى باشد در اين مورد نيت خالص و پاك نميشود خواه باعث و انگيزه دينى قوىتر از انگيزه نفسانى باشد يا ضعيفتر يا هر دو مساوى باشند در مجمع در ذيل آيه لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا گفته يعنى تا خداوند بوسيله امر و نهى با شما رفتار آزمايش گونهاى نموده و هر كس را بميزان عملش پاداش عنايت فرمايد و گفته شده يعنى تا آزمايش نمايد كه چه كسى از شما بيشتر در ياد مرگ و آمادهتر است براى آن و صبر و شكيبائى او بر مرگ خود و مرگ ديگران بهتر است و كدام يك از شما اوامر و دستورات او را نيكوتر انجام داده و از نواهى و محرمات الهى بيشتر اجتناب و دورى مينمايد. ابو قتاده گويد از رسول خدا ٦ سؤال كردم از معناى آيه شريفه أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا فرمود يعنى كدام يك از شما عقل و خردش بهتر است سپس فرمود يعنى آن كس كه عقلش كاملتر و خوف و ترسش از خدا بيشتر و شديدتر و در باره اوامر و نواهى خدا انديشه و دقت او نيكوتر باشد گر چه از نظر انجام كارهاى مستحبى كمتر از همه باشد. و عبد اللَّه ابن عمر ميگويد پيغمبر اسلام ٦ آيه شريفه تَبارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ را تا جمله أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا قراءت و تلاوت فرمود سپس فرمود
ايّكم احسن عقلا ...
تا آزمايش نمايد كدام يك از شما عقل و خردش كاملتر و بهتر و اجتناب و دورى او از محرمات الهى بيشتر و در انجام فرمان خدا سريعتر است و حسن بصرى گويد يعنى تا كدام يك از شما در دنيا زاهدتر و دنيا را رهاكنندهتر است (كلام مجمع).
و در كتاب قاموس گويد صواب نقطه مقابل خطا است اصابه هم چنين است و گفته اصابه يعنى انجام كار صواب و صحيح و درست و تصميم آن.
الإبقاء على العمل
كه اين جمله در حديث بود يعنى مراتب بودن بر عمل و دقت در آن و نگهدارى آن از فساد و تباهى. جوهرى (از اهل لغت) گويد ابقيت على فلان در موردى گويند كه انسان مراعات كامل طرف را بنمايد و مهربانى كند و گفته مىشود مثلا لا ابقى اللَّه عليك ان ابقيت علىّ يعنى اگر تو ميخواهى مرا مراعات و محافظت نمائى خدا تو را مراعات و محافظه ننمايد و