ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٢٤٨ - باب ٥٤ در باره اخلاص و معناى قرب و نزديكى خداوند متعال
مقصود از حكمت آن علوم و دانشهاى واقعى است كه انسان را هر چه بيشتر در طريق حق و حقيقت تثبيت نمايد و اصل و ريشه و سرچشمه چنين علومى شناخت امام و پيروى از اوست كه تفسيرش گذشت و اما تناسب تلاوت حضرت آيه عجل را در اين حديث بوجوهى توجيه شده است.
اول آن چيزى است كه بنظر ما رسيده و آن اينكه چون حضرت باقر ٧ فوائد و نتائج اخلاص چهل روزى را بيان فرمود و از طرفى گروهى از صوفيه بدعتهائى در باره اين مطلب كه ربطى بدين ندارد بعنوان وظيفه دينى و رياضت شرعى انجام ميدهند نظير چلهنشينى با آن كيفيت و خصوصيت بىاساس. حضرت با خواندن آيه خواست از اين رقم بدعتها و تحكيم نظريات شخصى جلوگيرى نمايد و بگويد اين بيانات شامل اين گونه كارهاى بىاصل نميشود و اين آيه ميفهماند هر صاحب بدعتى كه با رأى و نظر خود احكام و دستوراتى اختراع نموده و بر خدا و رسولش حكم و دستورى را بدروغ نسبت بدهد در دنيا و آخرت گرفتار ذلت و بدبختى خواهد شد چون خداوند متعال ميفرمايد وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُفْتَرِينَ و بعبارت ديگر ارزش عمل و صحت عبادت بدو چيز بستگى دارد:
١- با سنت و دستور شرعى منطبق باشد. ٢- خالص و پاك و فقط براى رضاى خدا انجام شود و حضرت با بيانات اوليه خود بجهت دوم پرداخت و با خواندن آيه قسمت اول را بيان نمود زيرا پرستش گوساله كه بدعوت سامرى عملى شد و او ميگفت هذا إِلهُكُمْ وَ إِلهُ مُوسى اين گوساله خداى شما و خداى موسى است بدعت محض بود.
وجه دوم گفته شده مقصود از تلاوت آيه در ذيل اين حديث اين بوده كه حضرت هشدار دهد هر كس عبادت خود را براى خداوند خالص نمايد و جديت و كوشش او در عبادت با موازين و دستور سنت تطبيق داشته باشد خداوند او را بعيوب دنيا بينا نموده و در نتيجه نسبت بدنيا بىاعتناء مىشود و در اثر همين حالت زهد واقعى و مناعت طبع در نظر مردم بزرگ و با عزت ميگردد زيرا ذلت دنيوى و سقوط از نظر مردم در اثر دلبستگى بدنيا و حرص بآن است. ولى آن كس كه عبادتش بر پايه هوى و هوس است خداوند ديده دل او را از تشخيص معايب و مفاسد دنيا كور نموده و در اثر رغبت و توجه بدنيا دچار ذلت گشته و از نظر مردم بىارزش خواهد شد. بنا بر اين افرادى كه در عبادت بدعتهائى را اختراع نمودهاند هميشه خوار و ذليل و بىمقدارند لذا خداوند در باره گوساله پرستان آن طور فرموده.
وجه سوم اينكه تلاوت و خواندن اين آيه براى اين جهت است كه توجه دهد افرادى كه در عبادتشان اخلاص نداشته باشند، مشمول اين آيه هستند و غضب الهى شامل حال