الهى او است كه او را باهداف ضد توحيدى ميرساند از اين لحاظ رشته عمل را در دست ميگيرد. بنا بر اين صحيح است كه گفته شود نيت مؤمن از عملش بهتر و نيت كافر از عملش بدتر است.

و اين توجيه كه از دهم و يازدهم از بيانات مرحوم محقق طوسى استفاده شده و اين دوازده وجهى كه براى معناى اين حديث گفته شد بعضى در بعض ديگر قابل ادغام است و در واقع و حقيقت ١٢ وجه و ١٢ معنا نيست چون حاصل و برگشت برخى از اين وجوه بديگر وجه است على كل حال اكنون كه اين وجوه و احتمالات را نقل نموديم معناى ديگرى كه در نظر ما هست و بهترين معنا است براى اين حديث شريف بطور خلاصه و عصاره و اغماض از تطويل و اضافات غير لازم بيان ميكنيم كه حق است و سزاوار پذيرش و قبول است.

البته اشكالاتى كه در اين حديث بنظر ميرسد (از قبيل اينكه چگونه نيت كه يك امر قلبى و بدون زحمت و سهل و آسان است از عمل مخصوصا بعضى از اعمال شاقه و دشوار بهتر و شرافت و ارزش آن بيشتر است و لذا علماء و بزرگان در مقام توجيه برآمده و وجوهى كه گفته شد بيان نموده‌اند) علت و منشأ آنها عدم تحقيق و بررسى كامل نكردن حقيقت و واقعيت نيت است كه تصور شده معناى نيت همان تصور نمودن غرض و فائده عمل و خطور دادن آن بذهن است. ولى پس از تحقيق و بررسى معنا و حقيقت نيت همان طورى كه قبلا بيان كرديم روشن مى‌شود كه موفق شدن به نيت صحيح و كامل از مشكل‌ترين و دشوارترين كارها است و اين موفقيت مربوط به يك حالت نفسانى و صفا و نورانيت باطن است و كمال و ارزش عمل و پذيرش و عظمت و فضيلت آن بستگى به چنين نيتى دارد و تصحيح نيت هم امكان پذير نيست مگر در صورتى كه علاقه و محبت بدنيا و عزت و بزرگى و مقام موهوم دنيوى از دل ريشه كن شود و از راه رياضت‌هاى دشوار و انديشه و تفكر صحيح و درست و كوششهاى مداوم و پى‌گير اين حالت را ميتوان بدست آورد چون قلب آدمى فرمانفرماى بدن است و هر گونه عشق و علاقه‌اى كه دل را تسخير كند اعضاء ديگر بدن هم در همان مسير فعاليت ميكنند و همين پايگاه منيع است كه هر رقم محبت و علاقه اى كه او را قبضه كرد و بر آن مسلط گرديد آن محبت و علاقه قواى ديگر بدن و اعضاء و جوارح را در خدمت خود قرار داده و بر آنها سلطنت و حكومت مينمايد و در دل هم دو عشق و دو گونه علاقه جايگزين نمى‌شود كه خداوند متعال به عيسى بن مريم ٧ فرمود اى عيسى دو زبان در يك دهان و دو دل در يك سينه نميشود باشد و همچنين دو رقم فكر و انديشه در انسان امكان ندارد و در آن آيه شريفه فرمود: ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ‌