ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٢٢٧ - باب ٥٤ در باره اخلاص و معناى قرب و نزديكى خداوند متعال
هست وَ كَتَبْنا لَهُ فِي الْأَلْواحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْعِظَةً وَ تَفْصِيلًا ...) و گفته شده يعنى منزلت و مرتبه موسى را بالا و برتر نموده و محل و مقام او را عالى و بلند نموديم كه در نزد ما از نظر مقام و كرامت و عزت مانند كسى شد كه مولا و آقايش در مجلس پر ارزش و كرامت خود او را مقرب و نزديك خود قرار دهد. بنا بر اين نزديكى و تقرب در اينجا تقرب و عنايت انتخاب و برگزيدن براى رسالت و مقام است نه اينكه منظور نزديكى مكانى و قرب جسمانى باشد زيرا خداوند سبحان مكان و جايى ندارد تا در نتيجه نزديك شود پس از دورى و يا دور شود پس از نزديكى و يا كسى بخدا نزديكتر از ديگرى باشد. حُنَفاءَ لِلَّهِ يعنى در آن راهى كه خداوند امر فرموده مستقيم و استوار هستند و از تمام آئينهاى باطل روى گردانند.
غير مشركين به يعنى حج خود را با كمال اخلاص بجا مىآورند و مسلمان و موحد و يكتاپرستند (البته آيه در سوره حج آيه ٣١ است) كه در مجمع چنين گفته و در تفسير از حضرت صادق نقل شده كه غير مشركين بد يعنى در توحيد خدا مؤمن هستند و شريك براى او نگرفتهاند و از حضرت باقر ٧ سؤال شد از معناى اين آيه و از معناى حنيفيه فرمود همان دين فطرى و آفرينشى است كه خلقت و آفرينش مردم روى اين پايه است لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ فرمود آفريده است مردم را بر پايه معرفت و شناخت خدا لِلَّذِينَ يُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ يعنى كسانى كه نيت و قصدشان در احسان و نيكى فقط خدا است و از رياء و خود نمائى خالص و پاك است وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ رستگار و كامياب بثواب و نعمتهاى الهى هستند.
وَ مَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ در مجمع گويد يعنى كسى كه دين خود را فقط براى خدا نموده و خالص و پاك گرداند و افعال و اعمالش را بمنظور تقرب و نزديكى بخدا انجام دهد وَ هُوَ مُحْسِنٌ- و آنها را نيكو بجا آورد يعنى با تشخيص كامل با مقررات شرعى تطبيق دهد و گفته شده تسليم وجه بخداوند متعال باين معنا است كه در برابر اوامر و نواهى خدا كمال انقياد و نرمش را داشته باشد و البته لازمه اين حالت اين است كه در فهم و تشخيص وظيفه و انجام آن كوشا باشد فَقَدِ اسْتَمْسَكَ چنين شخصى قطعا آن ريسمان محكم و رشته ناگسستنى الهى را بدست آورده و بآن مستمسك گشته است.
وَ إِلَى اللَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ يعنى پاداش عملكردش نزد خدا است و معنا اين است كه پايان تمام كارها بسوى خدا است و هيچ كس را تواناى داخل و تصرف و حق امر و نهى نيست. إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ بكسر لام يعنى آن بندگانى كه با انذار پيامبران و هشدار آنان بيدار و هشيار شده و در نتيجه دين خود را پاك و خالص نمودند براى خدا و بفتح لام يعنى آن بندگانى كه خدا آنها را پاك و خالص گردانيده و براى دين خود