ترجمه إثبات الوصية

سفارشهاى پيامبر

وصيت ديگر پيغمبر

وصيت ديگر آن جناب به امير المؤمنين(ع)

از حكمتها و سخنان آن بزرگوار

اما شعب و آثار حلم

اما شعب علم

اما شعب رشد

اما شعب عفاف

اما شعب خويشتندارى

اما شعب حيا

اما شعب وقار

اما شعب مداومت بر خير

اما شعب تنفر از شر

اما شعب اطاعت ناصحان

سفارشهاى پيغمبر

گفتار ديگرى از پيغمبر

بيان پيغمبر

مواعظ پيغمبر

خطبه پيغمبر

سخنان كوتاه پيغمبر

خطبه آن جناب در اخلاص توحيد

نامه امير المؤمنين(ع) به فرزندش امام حسن(ع)

سفارش آن جناب به فرزندش امام حسين(ع)

خطبه آن حضرت معروف به«وسيله»

آدابى كه براى اصحابش بيان فرموده كه مجموعا چهار صد حكم مربوط به امور دين و دنياست

فرمان امير المؤمنين على(ع) به مالك اشتر هنگامى كه او را به حكومت مصر و توابع آن گماشت

خطبه على(ع) معروف به ديباج

اندرزهاى آن بزرگوار در تشويق(به خير) و تهديد(از عذاب) و نصيحت

موعظه آن جناب و توصيف احوال تقصيركاران

شرح حال پرهيزگاران

خطبه ديگر در بيان اركان و شعب ايمان و اركان و شعب كفر

گفتار آن جناب با كميل بن زياد

توصيههاى آن جناب به كميل در جملههائى كوتاه

سفارشهاى آن جناب به محمد بن ابى بكر هنگامى كه او را به حكومت مصر گماشت

گزيدهاى از نامه آن حضرت به مصريان پس از اعزام ابى بكر به آن سامان

قسمتى از گفتار آن حضرت در پارسائى، و نكوهش از دنيا و گذرا بودنش

(1) اين خطبه را در پاسخ آنها كه به مساوات در تقسيم غنائم اعتراض كردند ايراد فرموده

قسمتى از سخنان آن جناب در بجا مصرف كردن اموال

على(ع) دنيا را براى پرهيزگاران توصيف مىكند

خطبه آن حضرت در باره ايمان و ارواح و اختلاف آنها

سفارش آن جناب به«زياد بن نضر» هنگامى كه او را به فرماندهى جبهه مقدم لشكر به جانب صفين براى نبرد با معاويه اعزام نمود

توصيف راويان حديث

تلخيصى از سخنان آن جناب در اركان اسلام، حقيقت توبه و استغفار

وصيت آن حضرت هنگام وفات به امام مجتبى

بيانات آن حضرت در فضيلت علم

سخنان كوتاه آن حضرت در باب اين معانى(حكمت، موعظه، تشويق و تهديد)

سخنان طولانى سبط اكبر پيغمبر

از سخنان حكيمانه آن بزرگوار

پاسخ آن حضرت به مسائلى كه از وى پرسيدند

گفتار آن جناب در باره استطاعت (قدرت و اختيارات انسان در افعال)

خطبه اين خطبه را پس از قرارداد صلح، موقعى كه معاويه گفت فضائل ما را بيان كن، ايراد فرمود

سخنان كوتاه

خطبه آن جناب در امر به معروف و نهى از منكر كه از امير المؤمنين(ع) نقل شده

نامه آن حضرت به مردم كوفه، آنگاه كه به جانب كوفه رهسپار شد و بيوفائى آنان را نگريست

پاسخ آن حضرت به سؤالات پادشاه روم

اقسام جهاد

سخنان كوتاه آن حضرت در اين زمينهها

موعظه اين خطبه را روزهاى جمعه براى تذكر و تنبه اصحاب و شيعيانش ايراد مىفرمود

موعظه، زهد، حكمت

رساله آن جناب، معروف به«رساله حقوق»

سپس حقوق كارها

حقوق سرپرستان

حقوق زيردستان

حقوق خويشاوندان

گفتار آن حضرت در زهد

نامه پندآميزى به محمد بن مسلم زهرى

سخنان كوتاه آن حضرت در اين زمينهها (پند، حكمت، امر بمعروف، نهى از منكر و »

سفارشهاى آن حضرت به«جابر جعفى»

گفتگوى ديگر با«جابر»

احكام شمشيرها

سخنان كوتاه امام پنجم(ع) در اين زمينهها پند، حكمت، زهد و

سفارشهاى آن حضرت به«عبد الله بن جندب»

سفارشهاى آن حضرت به«ابو جعفر محمد بن نعمان احول»

نامه آن حضرت به جمعى از شيعيان و اصحاب

قسمتى از سخنان آن حضرت كه بعضى از شيعيان آن را«درفشانى» ناميده

گفتار آن حضرت در وصف محبت اهل بيت، توحيد، ايمان، اسلام، كفر و فسق

وصف ايمان

وصف اسلام

بيان(سبب) بيرون رفتن از ايمان

پاسخ آن حضرت در باره انواع معيشت بندگان و راههاى صرف اموال

تفسير انواع«ولايت»

تفسير انواع سوداگرى

تفسير اجارهها

تفسير صنايع

انواع مصرف و راههاى خرج اموال

خوراكهاى حلال

حيوانات حلال گوشت

تخمهاى حلال

شكار دريا

نوشابههاى حلال

پوشاكهاى حلال

زناشوئىهاى حلال

نامه آن حضرت در باره غنيمتها و حكم وجوب خمس

استدلال آن حضرت بر صوفيانى كه آمده بودند او را از طلب(دنيا) منع كنند

سخنان آن حضرت در آفرينش و تركيب وجود انسان

سخنان حكيمانه آن حضرت

سخنان كوتاه آن حضرت در اين زمينهها پند، حكمت، زهد و

سفارشهاى آن جناب به هشام و توصيف عقل

سپاهيان عقل و جهل در مقابل يك ديگر

از سخنان حكيمانه آن حضرت

قسمتى از گفتگوى مفصل آن حضرت با هارون الرشيد كه به ذكر مورد حاجت اكتفا مىكنيم

گفتارهاى كوتاه موسى بن جعفر(ع) در اين زمينهها پند، حكمت، زهد و

(پاسخ آن حضرت به سؤالات مأمون در باره كليات شريعت اسلام)

از سخنان آن حضرت در توحيد

گفتار آن حضرت در باره«اصطفا» بندگان برگزيده

توصيف آن حضرت از امامت و امام و مقام او

سخنان كوتاه آن حضرت در اين زمينهها پند، حكمت، زهد و

پاسخ آن حضرت در باره كسى كه در حال احرام شكارى را بكشد

يك مسأله عجيب

سخنان كوتاه آن جناب در اين زمينهها پند، حكمت، زهد و

نامه آن حضرت در رد اهل جبر، و تفويض و اثبات عدل و مرتبه بين جبر و تفويض

تفسير تندرستى

پاسخ سؤالات«يحيى بن اكثم»

سخنان كوتاه آن حضرت در اين زمينهها پند، حكمت، زهد و

نامه آن حضرت به اسحاق بن اسماعيل نيشابورى

سخنان كوتاه آن حضرت در اين زمينهها پند، حكمت، زهد و

ترجمه إثبات الوصية - مسعودي، علي بن حسين؛ مترجم محمد جواد نجفي - الصفحة ٢٥٥ - خطبه ديگر در بيان اركان و شعب ايمان و اركان و شعب كفر

ادرك فى خلقته استبالا		ثمّ استوى مستأسد اصوالا
يخطف من سرعته الرجالا		فانسلّ فى قيعانها انسالا
يخرق منها الصلد و الايغالا		و الناس يرهبون منه الحالا
حتى اتى بن عمّه ارسالا		فتله يعنقه اتلالا
كظبية ما منعت عقالا		ثم انتبهت تحسبينى خيالا

[١] فاطمه بنت اسد گويد: من به جميل گفتم: بخدا قسم كه راست و نيكو گفتى، من همينطور در خواب ديدم، اكنون مرا از تعبير آن آگاه كن! پس جميل نيز اين اشعار را سرود:

اما النصول فهى صيد اربع‌		ذكور اولاد حكتها الاسبع‌
و البيضة الوفداء بنت تتبع‌		كريمة غراء لا تروع‌
فصاحب الماء غريب مفتقد		فى لجه ترى باصناف الزبد
و الطائر الاجنح ذو العزب الزعب‌		تقتله فى الحرب عباد الصنم‌
و الثالث المكسور ميت قد دفن‌		ينزل عقبا بعده طول الزمن‌
و الرابع الصائل كالليث المرح‌		يرفل فى عراصها و يفترح‌
فذاك للخلق امام منتصح‌		اذا بغاه كافر جهرا ذبح‌
و ان لقاه بطل عنه جنح‌		حتى تراهم من صياصيهم بطح‌
فاستشعرى البشرى فرؤياك تصح‌

.

فاطمه بنت اسد ميگويد: من دائما درباره اين خوابى كه ديده بودم متفكر بودم و مرتّبا حامله مى‌شدم و فرزندان خود را ميزائيدم، چون آن ماهى كه على ٧ را در آن زائيدم فرا رسيد در عالم خواب‌

[١] مترجم گويد: خلاصه معنى اشعار فوق مضمون خواب فاطمه بنت اسد است كه قبلا نگاشته شد.