آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ٦٨ - امام صادق و مرد فقير در منى
كه سنگى در دهان گرفته بود. حضرت عيسى از او پرسيد امروز چه كردى؟ گفت اى روح خدا و كلمة اللَّه (١٤) دو گرده نان داشتم، فقيرى بر من گذشت يكى را به او دادم.
حضرت صادق ٧ فرمود: هيچ كس به خوبى اهل صدقه در دنيا نبود مگر آنكه خداى تعالى به خوبى جانشين وى بر فرزندانش بعد از وى خواهد شد.
در تفسير آيه فَكُلُوا مِنْها وَ أَطْعِمُوا الْقانِعَ وَ الْمُعْتَرَّ»[١] پس از آن بخوريد و فقير و دوست را اطعام كنيد. حضرت فرمود: «قانع» شخص فقير است و «معترّ» دوست توست.
[امام صادق و مرد فقير در منى]
امام صادق ٧ در منى بود فقيرى آمد پس امر كرد كه به او انگور دهند عرضه داشت من نيازى به انگور ندارم اگر درهمى باشد (قبول مىكنم) حضرت فرمود: خدا توسعه دهد فقير رفت و حضرت به او چيزى نداد. ديگرى آمد حضرت امام صادق (ع) سه دانه انگور گرفت و در دست او ريخت فقير آن را گرفت و سپس گفت الحمد للَّه رب العالمين حمد خدايى را كه به من روزى داد.
حضرت فرمود: بايست دو دست را پر از انگور كرد و به او داد.
فقير گفت: الحمد للَّه رب العالمين. حضرت ابا عبد اللَّه ٧ فرمود بايست و رو به غلام كرد پرسيد اى غلام! چند درهم دارى؟ راوى مىگويد ما حدس زديم نزديك بيست درهم و يا همين حدود پيش غلام بود حضرت فرمود به او بده. فقير آن را گرفت و سپس گفت الحمد للَّه رب العالمين اين عطا تنها از توست اى خداى من شريكى ندارى حضرت فرمود: بايست پيراهنى كه در تنش بود در آورد و به او داد فرمود بپوش فقير آن را پوشيد فقير گفت: حمد خدايى را كه مرا پوشانيد و خوشحالم كرد اى بنده خدا! خدا جزاى خير به تو دهد جز اين دعا، دعاى ديگرى نكرد و رفت. راوى گفت ما فكر كرديم كه اگر امام را دعا نمىكرد امام همواره چيزى به او مىبخشيد زيرا وقتى فقير حمد خدا را مىكرد حضرت به او مىبخشيد.
امام صادق ٧ فرمود: كسى كه صدقه داد سپس به او بازگشت آن را نفروشد و نخورد، زيرا خداى تعالى شريكى ندارد و اگر چيزى براى خدا داده شده به منزله بنده آزاد شده است كه نمىتوان آن را بعد از آزادى به اسارت در آورد.
و از امام صادق ٧ وارد شده: كه اگر كسى براى دادن صدقه بيرون رفت تا آنكه به
[١] - ٢٢/ حج، ٣٦.