آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ٢٨٠ - ١٧ - الظاهر

اهل جهنم نيست، زيرا بقاى خداى تعالى ازلى و ابدى است ولى بقاى بهشت و جهنم ابدى است ولى ازلى نيست و معنى ازل يعنى آنچه كه هميشه بوده و معنى ابدى آنكه هميشه هست و بهشت و جهنم مخلوق هستند بعد از آنكه نبودند پس اين تفاوت بين بقاى حق و بقاى اين دو مى‌باشد.

١٤- البديع:

او كسى است كه خلايق را ابداعا آفريد نه آنكه خلق از روى نمونه قبلى باشد و «بديع» بر وزن «فعيل» به معناى «مفعل» است يعنى از جمله صفاتى است كه به معناى اسم فاعل مى‌باشد مثل «اليم» كه به معناى درد آور است و «ابداع» و «بدع» به معناى اوّل در هر چيزى را گويند مثل گفتار خداى تعالى: قُلْ ما كُنْتُ بِدْعاً مِنَ الرُّسُلِ‌[١] بگو من اولين پيامبر نيستم.

١٥- البارئ:

به معناى خالق است و گفته مى‌شود خداى بارى خلق است يعنى ايشان را خلق كرده است چنان كه «بارى النّسم» و يا «و هو الّذي خلق الجنّة و برء النسمة» يعنى خالق انسانها و او آن موجودى است كه دانه را شكاف و انسان را آفريد و «بارى البرايا» يعنى خالق خلايق و «بريّه» به معناى مخلوق است.

١٦- الاكرم:

به معناى كريم است و گاهى افعل به معناى فعيل مى‌آيد مثل سخن حق سبحان و «هو أهون عليه»: بر او آسانتر است يعنى آسان است «لا يصلاها إلّا الأشقى» «و سيجنّبها الاتقى»[٢] يعنى شقى و تقى: و در اين مورد شعرى انشاء شده است:

آنكه آسمان را آفريد، خانه‌اى براى ما بنا كرد كه ستونهاى آن محكم و بلند است.

١٧- الظاهر:

يعنى به محبت‌هاى روشن و براهين آشكار خود ظاهر و هويدا است و شواهد و نشانه‌هاى او دلالت بر ثبوت ربوبيّت و صحّت وحدانيت او دارد پس موجودى نيست جز آنكه بوجود خداى تعالى شهادت مى‌دهد. و هيچ آفريده‌اى نيست جز آنكه از توحيد او خبر مى‌دهد.

در هر چيزى نشانه‌اى است كه دلالت مى‌كند كه‌

[١] - ٤٦/ احقاف، ٩.

[٢] - ٩٢/ ليل ١٥ و ١٧.