آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ٢١٢ - فصل(٥) مستحب است كه ذكر مخفى باشد

فصل (٤) بهترين اوقات ذكر، وقت صبح و مغرب و بعد از صبح و عصر است. (٦٨)

رسول خدا ٦ از خداى تعالى نقل كرد كه حق سبحانه فرمود: اى فرزند آدم! بعد از صبح ساعتى و بعد از عصر ساعتى مرا ذكر كن! من مطلوبت را بر مى‌آورم. و امام باقر ٧ فرمود: ابليس كه بر او لعنت‌هاى الهى باد! لشكريان شب خود را به هنگام غروب خورشيد و طلوع صبح مى‌فرستد، خداى را در اين اوقات زياد ذكر كنيد و از شر ابليس و لشكرش به خدا پناه بريد و بچه‌هاى خود را در اين دو ساعت حفظ كنيد! زيرا اين دو ساعت ساعت غفلت است. و امام صادق ٧ در گفتار حق تعالى كه فرمود: وَ ظِلالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ‌[١] منظور دعا قبل از طلوع آفتاب و قبل از غروب آن است و آن ساعت اجابت دعاست.

فصل (٥) مستحب است كه ذكر مخفى باشد

، زيرا به اخلاص نزديك و از ريا دور است رسول خدا ٦ به ابى ذر فرمود: اى ابا ذر! خداى را به صورت خامل ذكر كن! پرسيدم خامل يعنى چه؟

پاسخ داد: يعنى مخفى، و امير المؤمنين ٧ فرمود: هر كس خداى را در پنهان ياد كند، زياد خداى تعالى را ذكر كرده است، زيرا منافقين خداى تعالى را در جمع زياد ذكر مى‌كردند، ولى در خفا و پنهانى ياد خدا نمى‌كردند پس خداى تعالى فرمود: يُراؤُنَ النَّاسَ وَ لا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا[٢] رياكارى مى‌كنند و خداى را جز اندك ياد نمى‌نمايند. و امام صادق ٧ فرمود كه خداى تعالى مى‌فرمايد: هر كس مرا در پنهان ياد كند، او را در آشكارا ياد كنم. و زراره از امام باقر (ع) يا امام صادق ٧ نقل كرد، فرمود: فرشته جز آنچه را كه مى‌شنود نمى‌نويسد و خداى تعالى فرمود: وَ اذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَ خِيفَةً[٣] پروردگارت را در نفس خود به زارى و پنهان ياد نما! پس ثواب ذكر پنهانى خدا را جز خدا نمى‌داند چون ثوابى عظيم دارد.

روايت شده است كه رسول خدا ٦ در غزوه‌اى حضور داشت بر وادى مشرف شدند مردم با صداى بلند شروع به لا اله الا الله و تكبير كردند. حضرت فرمود: اى مردم ذكر را آهسته بگوييد!

[١] - ١٣/ رعد، ١٣.

[٢] - ٤/ نساء، ١٤٢.

[٣] - ٧/ اعراف، ٢٠٥.