فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٣٨ - احكام جعاله

را معيّن نكند- مثلًا بگويد هر كه اسب مرا پيدا كند و به من برساند ده من گندم به او مى‌دهم- در اين فرض بايد خصوصيات آن گندم را كاملًا معيّن نمايد.

١٧- اگر جاعل مزد معيّنى براى كار مورد جعاله قرار ندهد،- مثلًا بگويد هركس بچه مرا پيدا كند به من برساند پولى به او مى‌دهم و مقدار آن را معيّن نكند-، چنانچه كسى آن كار را انجام دهد، بايد مزد او را به مقدارى كه كارش در نظر مردم ارزش دارد بدهد؛ مگر ظاهر كلامش اين باشد كه مبلغ كمترى در نظر گرفته است.

١٨- اگر عامل پيش از قرارداد جاعل، كار را انجام داده باشد يا بعد از قرارداد به قصد اينكه پول نگيرد كار را انجام دهد مستحق گرفتن مال الجعاله نيست.

١٩- پيش از آنكه عامل شروع به كار كند جاعل مى‌تواند جعاله را بهم بزند.

٢٠- بعد شروع عامل به كار اگر جاعل بخواهد جعاله را بهم بزند اشكال ندارد؛ ولى بايد مزد معمولى كار انجام شده بطورى كه در فقره بعد بيان مى‌شود به عامل بدهد.

٢١- اگر عامل كار را ناتمام بگذارد، چنانچه آن كار مثل پيدا كردن گمشده است كه تا تمام نشود، براى جاعل فائده ندارد، عامل نمى‌تواند چيزى طلب كند، و همچنين است اگر جاعل مزد را براى تمام كردن عمل قرار بگذارد، مثلًا بگويد هر كه باغ مرا شخم بزند، ده تومان به او مى‌دهم؛ ولى اگر مقصودش اين باشد كه هر مقدار از عمل انجام گيرد براى آن مقدار مزد بدهد، بايد مزد مقدارى كه انجام شده، به عامل بدهد، اگرچه احتياط آن است كه بطور مصالحه يكديگر را راضى نمايند.

٢٢- عامل مى‌تواند عمل را ناتمام بگذارد؛ ولى اگر تمام نكردن عمل اسباب ضرر بر جاعل شود، بايد آن را تمام نمايد، مثلًا اگر كسى بگويد هر كه چشم مرا عمل كند فلان مقدار به او مى‌دهم و دكتر جراحى شروع به عمل كند، چنانچه طورى باشد كه با ناتمام گذاشتن عمل، چشم معيوب مى‌شود، بايد آن را تمام نمايد و گرنه حقى بر گردن جاعل ندارد و به مقدار عيب هم ضامن است.

٢٣- هرگاه جاعل در جعاله عوض- جعل- را بر مباشرت شخص معيّن قرار دهد، مثلًا بگويد اگر فلانى كار مورد نظرم را انجام بدهد به او صد تومان مى‌دهم و آن شخص‌