فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٣٧ - احكام جعاله
١١- ايقاع جعاله بر چيز مردّد، با وحدت جعل و يا اختلاف جعل جائز است، نظير اينكه جاعل بگويد هر كه اسب يا گوسفند گمشدهام را پيدا كند و به من برساند صد تومان به او مىدهم و يا بگويد هر كه اسب يا گوسفند گمشدهام را پيدا كند و به من برساند براى اسب صد و براى گوسفند پنچاه تومان به او مىدهم. ١٢- مال الجعاله بايد از حيث جنس، نوع و وصف و اگر از مكيل و موزون و معدود باشد، از حيث وزن و پيمانه و شماره معيّن باشد، بنابراين اگر جاعل بگويد هركس فلان گمشدهام را پيدا كند و به من برساند، هرچه در كيسهام هست به او مىدهم، جعاله باطل است؛ ولى اگر بگويد سهم معيّنى از گمشدهام- مثلًا نصف يا ثلث گاو گمشدهام- را به او مىدهم، هرچند عامل گمشده را نديده و توصيف را هم نشيده باشد، جعاله صحيح است، و همچنين هرگاه جاعل به دلال بگويد اين مال كه فلان قدر خريدهام، اگر بيش از قيمت خريد بفروشى، آن زيادى مال تو باشد، جعاله صحيح است.
١٣- در موردى كه جعاله بواسطه جهالت باطل است و عامل آن كار را انجام بدهد، مستحق اجرة المثل مىباشد، و ظاهراً از اين قبيل است آنچه كه در عرف بطور مطلق به عنوان شيرينى براى كسى كه مثلًا شخص را به گمشدهاش راهنمائى كند، قرار مىدهند.
١٤- در جعاله لازم نيست عوض- جعل- از مالِ كسى كه كار براى او انجام مىگيرد قرار داده شود، بنابراين اگر كسى از مال خود چيزى قرار بدهد كه گمشده ديگرى را پيدا كنند، يا براى ديگرى كارى انجام دهند، جعاله صحيح است و جاعل بايد پس از انجام آن كار چيز مقرر شده را به عامل بدهد.
١٥- در جعاله پرداخت اجرت به عامل، هنگامى لازم مىشود كه كار مورد جعاله را انجام داده باشد، پس اگر مثلًا عامل اسب گمشده را پيدا كند به دَرِ خانه مالكش برساند و اسب پيش از تسليم به مالك بگريزد يا تلف شود، او مستحق اجرت نمىباشد.
١٦- اگر جاعل مالى را كه قرار مىگذارد بدهد معيّن كند- مثلًا بگويد هر كه اسب مرا پيدا كند و به من برساند اين كيسه گندم را به او مىدهم- لازم نيست خصوصيات آن گندم را بيان كند، مثلًا بگويد گندم مال كجا است و قيمت آن چقدر است؛ ولى اگر مال