فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٨٢ - دوم - بيع نسيه

و پرداخت قيمت تا مدّت معيّنى به توافق طرفين معامله، مهلت داشته باشد، يعنى خريدار بهاى آن را در وقت تعيين شده به فروشنده بدهد.

٨٤- در بيع نسيه بر مشترى واجب نيست قبل از تمام شدن مدّت بها را بپردازد، هرچند فروشنده مطالبه كند، همچنانكه اگر مشترى خواست قبل از تمام شدن مدّت، آن را بپردازد، بر فروشنده واجب نيست قبول كند. ٨٥- در بيع نسيه بايد مدّت كاملًا معلوم باشد، كه احتمال زيادى و نقصان در آن نرود، بنابراين اگر كسى جنسى را بفروشد و در آن معامله شرط مدّت كند ولى آن مدّت را معيّن نكند و يا بطورى معيّن كند كه سررسيد آن معلوم نباشد- مثلًا به مشترى بگويد سرخرمن پول آن را بدهيد- چون مدّت در اين معامله كاملًا معيّن نشده است معامله باطل مى‌باشد؛ و اقوى آن است كه معيّن بودن مدّت در واقع بدون اينكه دو طرف عقد از آن آگاه باشند كافى نيست، مثل اينكه مدّت قرار دهند تا نوروز يا تا انتقال آفتاب به برج ميزان.

٨٦- همچنانكه از فقره قبل دانسته شد، اگر كسى جنسى را نسيه بفروشد، فروشنده نمى‌تواند پيش از تمام شدن مدّتى كه قرار گذاشته‌اند عوضش را از خريدار مطالبه نمايد؛ ولى اگر خريدار فوت كند و از خودش مال داشته باشد، فروشنده مى‌تواند پيش از تمام شدن مدّت طلب خود را از ورثه او مطالبه نمايد، زيرا معامله نسيه به مجرد فوت خريدار معجّل مى‌شود.

٨٧- اگر كسى جنسى را نسيه بفروشد، پس از پايان مدّتى كه قرار گذاشته‌اند مى‌تواند عوض آن را از خريدار مطالبه نمايد، و اگر خريدار نتواند عوض را بپردازد، يا بايد به او مهلت بدهد و يا معامله را فسخ كند و در صورت بقاء جنس آن را پس بگيرد.

٨٨- اگر كسى به شخصى كه قيمت جنسى را نمى‌داند مقدارى نسيه بدهد و قيمت آن را به او نگويد معامله باطل است؛ ولى اگر به كسى كه قيمت نقدى جنس را مى‌داند نسيه بدهد و گران‌تر حساب كند- مثلًا بگويد جنسى را كه به تو نسيه مى‌دهم تومانى يك ريال از قيمتى كه نقد مى‌فروشم گرانتر حساب مى‌كنم- و او قبول كند اشكال ندارد.