فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٦٢ - صور فروش جنس ربوى به همان جنس

كنجد و كرچك نيز با روغن خودشان يك جنس به حساب مى‌آيند، و همچنين است گندم با آرد و نان، پس فروختن هر يك از اجناس مذكور به فرآورده‌هاى آنان به مقدار بيشتر ربا و حرام است و معامله باطل مى‌باشد.

١٧٠- اگر از دو جنس ربوى يك جنس به عمل آيد، جائز است آن جنس را به هر يك از آن دو جنس ربوى بطور جداگانه يا با هر دوى آنها- و لو به مقدار كمتر يا زيادتر معامله كنند، پس اگر مثلًا با خرما و انگور شيره درست كنند- چه خرما و انگور را با هم مخلوط كرده و شيره درست كنند و چه از هر كدام جداگانه شيره بگيرند و شيره‌هاى بدست آمده را با هم مخلوط نمايند- جائز است آن شيره را با هر يك از خرما و انگور بطور جداگانه يا با هر دوى آنها با هم معامله نمود، اگرچه وزن يا پيمانه شيره كمتر يا بيشتر از خرما و انگور باشد، و اين قاعده در همه اجناس ربوى جارى است؛ به جز آرد و نان به عمل آمده از گندم و جو، زيرا اين دو- يعنى گندم و جو- يك جنس هستند.

١٧١- فروختن هر جنس خشك ربوى به تَر آن جنس مطلقاً- چه با زيادى و چه بدون زيادى- جائز نيست، بنابر اين فروختن كشمش به انگور و خرماى خشك به رطب و نان خشك به نان تازه جائز نمى‌باشد.

١٧٢- بنابر احوط فروختن گوشت حيوانى در مقابل همان حيوان جائز نيست، لكن معلوم نيست كه عدم جواز آن از جهت ربا باشد، و لذا فروختن آنها به يكديگر با فرض تساوى در وزن هم محل اشكال است، با اينكه حيوان اگر زنده باشد با وزن فروخته نمى‌شود، بلكه گاهى اوقات حيوان ذبح شده نيز بدون وزن خريد فروش مى‌شود.

صور فروش جنس ربوى به همان جنس:

١٧٣- فروش جنس ربوى به همان جنس داراى چند صورت است:

الف: مبيع و قيمت مساوى هم و نقد باشند، مثل فروختن يك من گندم در مقابل يك من گندم ديگر بطور نقد، كه در اين صورت معامله صحيح است و ربا نمى‌باشد.

ب: مبيع و قيمت نقد باشند اما مساوى هم نباشند، مثل فروختن يك من گندم در