فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٨٠ - دسته ششم - سهم هر يك از طرفين بطور اشاعه معين گردد

٣٣- مقتضاى عقد مساقات آن است كه باغبان سهم خود را از ميوه درختان از وقت ظهور آن مالك شود؛ مگر شرط كرده باشند وقتى ميوه رسيد ملك عامل شود و اگر در ضمن عقد مساقات شرط كنند كه باغبان مالك سهم خود نشود؛ مگر بعد از قسمت ميوه اين شرط صحيح نمى‌باشد بلكه ممنوع است.

٣٤- در فقره قبل گفته شد هنگام ظهور ميوه، عامل سهم خود را از آن مالك مى‌شود بر اين گفتار چند فرع متفرع است:

اول: هرگاه پس از ظهور ميوه و پيش از تقسيم آن، يكى از طرفين با خيار تخلف شرط يا خيار اشتراط و يا هر دو با تقايل معامله را فسخ نمايند، مالكيت عامل بر سهم خود از بين نمى‌رود.

دوم: هرگاه پس از ظهور ميوه مانعى از اتمام باغبانى پديد آيد يا درختان بر اثر بى‌آبى بخشكند و يا از قابليّت بهره‌دهى بيفتند، عامل مالك سهم خود است هرچند كه ميوه نرسيده باشد.

سوم: درختى كه زكات به ميوه‌اش تعلق مى‌گيرد، اگر مساقات داده شود، بايد هر يك از طرفين كه سهمش به حد نصاب مى‌رسد، زكات سهم خود را بپردازد.

چهارم: اگر بر عامل شرط مباشرت شده باشد و او پس از ظهور ميوه و پيش از تقسيم آن فوت كند، حكم اين فرض بگونه‌اى است كه در فقره (٣٨) بيان مى‌گردد.

دسته ششم- سهم هر يك از طرفين بطور اشاعه معيّن گردد:

٣٥- چنانچه سهم هر يك از طرفين مساقات بطور اشاعه معيّن نشود، مساقات باطل مى‌گردد؛ مگر اينكه سهم مشاع آنها مانند نصف يا ثلث و ...، در عرف معيّن باشد.

٣٦- اگر مقدار معيّن غير مشاع- مثلًا يك خروار- را براى يكى و بقيه حاصل را هر اندازه كه باشد براى ديگرى قرار دهند مساقات باطل است.

٣٧- در مساقات جائز است ميوه قسمتى از درختان را براى يكى و ميوه قسمتى از