حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢١٩ - حديث
روستاهايى پراكنده و بىباران قرار داد، كه چارپايان در آنجا فربه نمىشوند.
آنگاه به آدم عليه السّلام و فرزندان او فرمان داد كه رو به سوى آن آورند. پس خانه خدا، مقصدى براى سفرها و سرمنزلى براى بار انداختن آنان شد. دلها از همه سو، از بيابانهاى خشك و بههمپيوسته و جزاير پراكنده درياها و عمق درّهها، با فروتنى، لا إله إلّا اللّه گويان و هَروَلهكنان به سوى آن شتافتند. غبارآلوده و ژوليدهموى، جامهها و روبندها را برون آوردند و پشت سر افكندند و زُلف از سر تراشيدند، كه خداوند، آنان را چنين آزمود، با امتحانى بزرگ و آزمونى سخت و آزمايشى دشوار و گزينشى كارآمد و تواضعى روشن، و خداوند، آن را از روى مهربانى، سبب رحمت خويش و مايه و وسيله رسيدن به بهشت و موجب آمرزش خويش و آزمون مردم قرار داد.
و اگر خداوند متعال، خانه خود و عبادتگاههايش را در ميان باغستانها و نهرها و زمينهايى هموار و سرسبز و پرميوه و آباد و كشتزارهاى شاداب و آبادىهاى بههمپيوسته و دشتهايى خرّم و گندمزارهايى انبوه و بوستانهايى سرسبز و زمينهايى حاصلخيز و خرّم و جادههايى آباد و باغهايى فراوان قرار مىداد، پاداش، به خاطر آسانى امتحان، كم مىشد.
و اگر پايههاى اين خانه و سنگهاى بنايش از زمرّد سبز و ياقوت سرخ و با درخشش و روشنايى بود، در سينهها كمتر شك پديد مىآمد و تلاش ابليس براى تسلّط بر دلها كاسته مىشد و مردم نيز كمتر گرفتار شك مىشدند؛ ولى خداى عز و جل، بندگان خود را با شدائد گوناگون مىآزمايد و آنان را با مشكلات رنگارنگ، به بندگى مىكشد و با ناگوارىهاى مختلف امتحان مىكند، تا تكبّر را از دلهايشان بيرون بَرد و فروتنى را در جانهايشان قرار دهد و اينها را