حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٥٦ - توضيحى درباره مقام ابراهيم
توضيحى درباره مقام ابراهيم[١]
مقام ابراهيم، از نشانههاى روشن الهى و از نظر مشهور، همان سنگ معروف در نزديكى كعبه است كه هنگام بالا بردن پايههاى خانه كعبه، زير پاى ابراهيم عليه السّلام بوده است. در اين سنگ، اثر قدم انسان، آشكارا ديده مىشود و اين خود، معجزه و آيهاى الهى است كه پاى انسان، در يك جسم سخت، فرو رود و اثر آن نيز ساليان دراز، باقى بماند و سيلها و جنگها و غارتها را پشت سر گذارد.
سه تفسير ديگر نيز درباره مقام ابراهيم، از ابن عبّاس و مجاهد و عطا نقل شده است؛ ولى احاديث، همين نظر مشهور را تأييد مىكنند.
درباره زمان وقوع اين معجزه الهى و ايستادن ابراهيم عليه السّلام بر اين سنگ، اختلاف نظر هست. بعضى آن را هنگام بناى كعبه و بالا بردن پايههاى كعبه مىدانند و معتقدند كه حضرت ابراهيم عليه السّلام بر آن مىايستاده است تا بتواند قسمت بالايى ديوار كعبه را بسازد. دسته دوم مىگويند: حضرت ابراهيم عليه السّلام هنگام اعلان حج، جهت امتثال امر وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ، بر روى اين سنگ ايستاد. در اين زمينه اقوال ديگرى هم وجود دارد كه از جمله آنها قول قفّال است كه مىگويد اين سنگ، در تمام واقعههاى ذكرشده، مورد استفاده حضرت ابراهيم عليه السّلام قرار گرفته است.
[١]. ر. ك: آخر كتاب( نقشه شماره ٥).