حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٢٧ - نكته اى درباره بناى كعبه

نكته‌اى درباره بناى كعبه‌

تاريخ بناى كعبه به درستى روشن نيست. احاديث و اقوال مورّخان در اين‌باره، به دو دسته كلى تقسيم مى‌شود:

دسته نخست مى‌گويند: حضرت ابراهيم عليه السّلام كعبه را ساخته‌[١] و پيش از ايشان، چنين بنايى وجود نداشته و خانه‌اى نيز با نام «كعبه» نداشته‌ايم.

دسته ديگر معتقدند كه: كعبه، پيش از حضرت ابراهيم عليه السّلام ساخته شده و ايشان، آن را تجديد بنا كرده است. بسيارى از معتقدان به اين ديدگاه، بنيان‌گذار كعبه را حضرت آدم عليه السّلام مى‌دانند.[٢]

براى جمع ميان دو قول، مى‌توان گفت كه كعبه توسط حضرت آدم عليه السّلام و در محلّ تعيين‌شده از جانب خداوند، ساخته شد؛ ولى با توفان نوح، از ميان رفت.

سپس با راهنمايى خداوند و به دست ابراهيم عليه السّلام تجديد بنا گرديد و مراسم شكوهمند و مناسك عبادى حج نيز به وى تعليم شد.

به عبارت ديگر، ابراهيم عليه السّلام نقشى هم‌پايه آدم عليه السّلام در تاريخ كعبه دارد.

[١]. الكافى: ج ٤ ص ٢٠٦ ح ٦، الميزان في تفسير القرآن: ج ٣ ص ٣٥٨، كنز العرفان: ج ١ ص ٣٣٨. نيز، ر. ك:

المفضّل من تاريخ العرب: ج ٦ ص ٤٣٠.

[٢]. الكافى: ج ٤ ص ١٨٧- ١٩٠ و ٢٠٣، كتاب من لا يحضره الفقيه: ج ٢ ص ٢٤١ ح ٢٢٩٩، تفسير العيّاشى: ج ١ ص ٦٠، علل الشرائع: ج ٢ ص ٤٠٦ ح ٧، مستدرك الوسائل: ج ٩ ص ٣٢٨، تاريخ اليعقوبى: ج ١ ص ٦ و ٢٥، أخبار مكّة، ازرقى: ج ١ ص ٣٣ و ٣٦- ٤٣، الكامل فى التاريخ: ج ١ ص ٥٢. نيز، ر. ك: تفسير الطبرى:

ج ١ ص ٥٤٦- ٥٤٩.