حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٥٩ - ٦/ ١ فضيلت عمره

٨٠٥. تهذيب الأحكام- به نقل از زُراره-: به امام باقر عليه السّلام گفتم: چه چيزى در فضيلت، پس از حج است؟

فرمود: «عمره مفرده. سپس هرجا كه خواست، برود».

٨٠٦. امام كاظم عليه السّلام: خداوند عزّ و جلّ، نماز واجب را با نماز مستحب (نافله)، كامل ساخت و روزه ماه رمضان را با روزه مستحب و حج را با عمره، كامل ساخت و زكات را با صدقه.

ر. ك: ص ٢٤٩ (پاداش حج) و ص ٢٦٣ (نتايج پيوسته حج گزاردن) و ص ٢٧٣ ح ٣٨٢ و ص ٢٧٧ ح ٣٨٢ و ص ٢٧٩ (در ضمانت خداوند) و ص ٢٨٥ ح ٤٠١.

نكته‌

١. شايع است كه هرگاه روز عرفه با جمعه مصادف شود، حجّ آن سال، «حجّ اكبر» ناميده مى‌شود؛ ولى در احاديث اسلامى، مستندى براى اين قول، نيافتيم.[١] حجّ اكبر، در زبان احاديث، حجّ تمتّع است كه مشتمل بر وقوفَين (وقوف در عرفات و مِنا) و مناسك مِناست، در مقابل حجّ اصغر كه به عمره مفرده اطلاق مى‌شود.[٢]

٢. تعبير يَوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ- كه در آيه سوم سوره برائت آمده است-، در بسيارى از روايات، تطبيق به «يومُ النَّحر[٣] (روز عيد قربان)» شده و در برخى نيز «يومُ عَرَفة (روز عرفه)» دانسته شده است‌[٤].

[١]. سيوطى، از پيامبر خدا آورده است كه:« اگر عرفه با جمعه مصادف شود، بهترين روز است و بهتر از هفتاد حج در غير جمعه است»( خصائص يوم الجمعة: ص ٨٧ ح ٢٢٣)؛ امّا اين حديث، دلالتى بر« حجّ اكبر» ندارد( نيز، ر. ك: تفسير روح المعانى، آلوسى: ج ١ ص ٤٧).

[٢]. ر. ك: روايات فصل يكم، تفسير الطبرى: ج ٦ الجزء العاشر ص ٧٤- ٧٦.

[٣]. ر. ك: الكافى: ج ٤ ص ٢٩٠ ح ١، معانى الأخبار: ص ٢٩٥ ح ٢، تفسير العيّاشى: ج ٢ ص ٣٢٣ ح ١٣؛ صحيح البخارى: ج ٢ ص ٦٢٠ ح ١٦٥٥، سنن أبى داود: ج ٢ ص ١٩٥ ح ١٩٤٥ و ١٩٤٦، سنن الترمذي:

ج ٣ ص ٢٩١ ح ٩٥٧، معجم السفر: ص ٢٩٠ ش ٩٦٢.

[٤]. ر. ك: تفسير الطبرى: ج ٦ الجزء العاشر ص ٦٧ و ٦٨، تفسير ابن كثير: ج ٢ ص ٣٦٩، الدرّ المنثور: ج ٤ ص ١٢٩؛ مجمع البيان: ج ٥ ص ٩.