حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٠١ - تحقيقى درباره مكان هاى مقدس در مسجد الحرام

اختلافى است: برخى آن را ميان ركن و مقام ابراهيم‌[١] مى‌پندارند و بسيارى نيز آن را ميان درِ كنونى كعبه و ركن حجر الأسود[٢] مى‌دانند. احتمالًا منشأ اين قول، التزام و دعا و مناجات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در اين مكان بوده است. شيعه نيز دعا كردن در اين نقطه (بين در و ركن حجر) را بويژه هنگام وداع، مستحب مى‌داند.

٣. مُستَجار: درِ غربى كعبه است كه حضرت ابراهيم عليه السّلام آن را در پشت كعبه بنا نهاد و قريش، هنگام تجديد بناى كعبه، آن را مسدود كردند. جاى اين در، كنار مُلتزَم است و آداب و دعاهاى ويژه آن نيز همان دعاها و آداب ملتزم است. از اين رو، محدّثان و فقيهان، آن را با ملتزم، يكى دانسته‌اند. تنها يك روايت، با سندى نامعتبر، مستجار را ميان حجر الأسود و در كعبه دانسته است.

[١]. المعجم الكبير: ج ١١ ص ٢٥٤ ح ١١٨٧٣، كنز العمّال: ج ١٢ ص ٢٢١ ح ٣٤٧٥٩.

[٢]. الموطّأ: ج ١ ص ٤٢٤ ح ٢٥١، سنن أبى داود: ج ٢ ص ١٨١ ح ١٨٩٩، سنن ابن ماجة: ج ٢ ص ٩٨٧ ح ٢٩٦٢، مسند ابن حنبل: ج ٥ ص ٢٩٤( فصل عبد الرحمن بن صفوان)، أخبار مكّة، فاكهى: ج ١ ص ١٦٠( باب ذكر الملتزم)، أخبار مكّة، ازرقى: ج ١ ص ٣٤٧ و ٣٤٩، السنن الكبرى: ج ٥ ص ١٥٠ ح ٩٣٣٢.