حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥١٩ - ١ معناى شرك و مشرك

تحقيقى درباره مراسم برائت از مشركان‌

يكى از واجبات سياسى حج از ديدگاه امام خمينى رَحِمَهُ اللّه، اعلان برائت از مشركان است. براى آشنا شدن با مبانى اين نظريه و نقش اداى اين فريضه مهم در پيشبرد اهداف و آرمان‌هاى اسلام در جهان امروز، چند مسئله بايد بررسى شود:

١. معناى شرك و مشرك‌

شرك، ضدّ توحيد و به معناى اعتقاد به قدرت‌هاى موهوم است. موّحد، حقيقت‌پرست و يكتاپرست است و مشرك، موهوم‌پرست و مطيع قدرت‌هاى خيالى و پندارى است.

قدرت‌هاى موهوم كه مورد پرستش مشركان قرار مى‌گيرند، به سه دسته تقسيم مى‌شوند و به تعبير ديگر، در جهان‌بينى شرك و مشركان، سه نوع بُت وجود دارد: بُت نفس، بُت جماد و بُت قدرت‌هاى طاغوتى.

قدرت موهوم، گاه بُت نفس امّاره است، چنان‌كه در قرآن كريم، بدان چنين اشاره شده‌ أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ. پس آيا ديدى كسى را كه هوس خورش را معبود خود قرار داده است).[١] گاه بت‌هايى است كه از جمادات مى‌ساختند،

[١]. فرقان: آيه ٤٣. نيز، ر. ك: جاثيه: آيه ٢٣.