قبلًا این حدیث را خواندم که پیغمبر اکرم- به تعبیری که اهل تسنن روایت کردهاند- فرمود: بُعِثْتُ لِاتَمِّمَ مَکارِمَ الْاخْلاقِ [١] و به تعبیری که شیعه روایت کردهاند فرمود: عَلَیکمْ بِمَکارِمِ الْاخْلاقِ فَانَّ رَبّی بَعَثَنی بِها. و گفتیم شاید هر دو تعبیر در دو نوبت از زبان پیغمبر اکرم صادر شده باشد، ولی مضمون به هرحال یکی است.

اسم این دعا دعای مکارم الاخلاق است، شاید به این علت که یک جمله از آن این است: وَ هَبْ لی مَعالِی الْاخْلاقِ [٢]. اگر ما در این شبها فرصت پیدا بکنیم قسمتهایی از این دعای شریف را برای شما بخوانیم [بسیار مناسب است، زیرا برای] معرفی مکتب اخلاقی اسلام یکی از بهترین نمونهها دعای مکارم الاخلاق است. و از جمله آرزوهایی که من سالهاست دارم این است که یک وقتی توفیق پیدا بکنم این دعا را به فارسی ترجمه و مخصوصاً شرح بکنم، فلسفهها و نکاتی را که در این دعای شریف هست تشریح کنم و در اختیار فارسی زبانان خودمان قرار بدهم. این جزء آرزوهای من است. امیدوارم خدای متعال این توفیق را به من عنایت کند و خود وجود مقدس علی بن الحسین سلام اللَّه علیه از خدای متعال بخواهد که این توفیق برای من پیدا بشود. حالا من قسمتی از این دعا را میخوانم برای همین نمونهها.

هرکس که این مضمونها را بشنود و انسانی را که آرزویش اینجور شدن است- و البته او اینجور هست و دارد به همه یاد میدهد که انسانِ اسلام باید اینجور باشد- در نظر بگیرد، با خود میگوید: چگونه است که این کارها اینقدر ارزش و قیمت پیدا میکند؟.

این دعا هر قسمتش با صلوات شروع میشود. حضرت یک صلوات بر پیغمبر و آل پیغمبر میفرستد، بعد چند جمله دعا میکند، دومرتبه صلوات میفرستد. و حال قسمتی از این دعا:

به خدای خود عرض میکند: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ سَدِّدْنی لِانْ اعارِضَ مَنْ غَشَّنی بِالنُّصْحِ پروردگارا درود بفرست بر پیامبر و آل پیامبر و به من توفیق بده که با آن کسانی که با من دغلی میکنند (به ظاهر دوستی میکنند ولی در باطن میخواهند

[١]. سفینة البحار، ج ١/ ص ٤١١ و محجة البیضاء، ج ٤/ ص ١٢١؛ علم الیقین، ص ٤٣٩[٢]. [ترجمه: و به من اخلاق بلندمرتبه را عطا کن.]