مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٣ - صبر و ظفر

کار به آن کار رو آوردن هیچ کار را بهطور کامل انجام نمیدهند و حال آنکه دیگری که نیمی از نبوغ و استعداد او را ندارد، مثلًا در دوره مدرسه همیشه از او عقب بوده، در اثر مداومت و صبر و حوصله زیاد ترقی و پیشرفتی میکند که موجب اعجاب همگان واقع میگردد.

هر وقت دیده یا شنیده شود که شخصی کار مهمی انجام داده مثلًا کشفی و اختراعی کرده، کار فوق العادهای انجام داده، اول چیزی که در مغزها معمولًا خطور میکند این است که چه نابغهای بوده! چه استعداد فوق العادهای داشته! چه مغز عجیبی داشته! همه موفقیتها را به حساب نبوغ و مغز بزرگ و فکر بلند و هوش تیز میگذارند؛ خیال میکنند نبوغش به قدری زیاد بوده که فقط چند ساعت یا چند روز به خود زحمت داده و چنین توفیقی حاصل کرده است. هیچ کس متوجه یک مطلب دیگر که آن هم به نوبه خود یک رکن اساسی است نمیشود و آن حوصله زیاد است؛ فکر نمیکند که سی سال این مرد مثلًا خاکها را در بیابانها زیر و رو کرده و انواع مشقتها را متحمل شده تا فلان کشف تاریخی را کرده و فلان اثر را به دست آورده و تحقیق کرده است. نمیتوان بهطور حتم ادعا کرد که مخترعین و مکتشفین هر عصری بااستعدادترین افراد آن عصر بودهاند، زیرا ممکن است افراد مستعدتری بودهاند ولی فاقد یک شرط دیگر بودهاند و آن حوصله و صبر زیاد است. صبر و حوصله است که دوست قدیمی ظفر و موفقیت است. در اثر صبر و حوصله است که نوبت ظفر میرسد. اگر صبر و استقامت و حوصله باشد، بی استعدادترین افراد هم ولو در یک زمان طولانی به هدف خواهند رسید، همان طوری که مولی علی علیه السلام فرمود: آدم باحوصله ظفر را به چنگ خواهد آورد ولو بعد از یک زمان طولانی.