همین قدر که یکی دو نفر دیگر این لباس را پیدا کردند دیگر برای او از ارزش میافتد. این خلاصه یک مطلبی است که یک چیز تا وقتی برای او ارزش دارد که دیگران ندارند.

مرحوم آقای حاج میرزا علی آقا [شیرازی] میگفت که زنهای اعیان و اشراف قدیم آن اوایل از زر و زیور- که قدیم خیلی معمول بود- زیاد استفاده میکردند، انواع طلاها بالخصوص به دستهایشان میبستند و به سینه هایشان میانداختند. کم کم طلا در میان مردم زیاد شد، این امتیاز از این اشراف گرفته شد، دیگر اینها اصلًا طلا استعمال نمیکردند. ولی از طرف دیگر اگر هیچ هم نمایش نداشته باشد که نمیشد، لذا هرچه طلا داشت به کلفتش میداد که پشت سرش میآمد، تمام طلاها را او به دستهایش میبست و به سینهاش میانداخت و این خانم همانطور بیطلا میآمد؛ هم طلاهایش را نشان میداد و هم ضمناً میگفت آنچه که تو به سر و دست خودت زدهای من به کلفتم دادهام، من بالاتر از این حرفها هستم که از این طلاها استفاده کنم. میگفتند که اینها مثلًا میآمدند مهر دختر خودشان را [یک امر عجیبی قرار میدادند.] یکی که میخواست بگوید دیگر دختر من بالاتر از این است که من پول و ملک و امثال اینها را مهر او قرار بدهم (چون اینها دیگر رایج شده بود) میگفت مهر او یک من بال مگس است! ارزش آن فقط این بود که گیر آوردنش کار مشکلی است. سه سال بدبخت باید برود مگس شکار کند تا بتواند مهر دختر او را تهیه کند. حالا وقتی که تهیه کرد چه؟ ارزش استعمال ندارد، به اصطلاح فقه منفعت محلَّله مقصوده ندارد. فقه میگوید که یک شیء باید منفعت محلّله مقصوده داشته باشد [تا مالیت داشته باشد.] مقصوده یعنی منفعتی باشد که عقلا از آن استفاده میکنند، مورد نیاز عقلاست؛ معنایش همین ارزش استعمال است. محلّله یعنی منفعتی باشد که شارع آنطور منفعت را تحریم نکرده باشد، مثل مشروب که چون شارع منفعتش را تحریم کرده از نظر شارع مالیت ندارد. اینجاست که تفکیک میشود میان اموری که مالیت عرفی دارد و مالیت شرعی ندارد [و اموری که مالیت شرعی هم دارد.] آنوقت چیزی که مالیت شرعی ندارد از نظر شرعی قابل مبادله نیست یعنی [مبادله آن] در میان مسلمین کاللّامبادله است. بله، شارع هم مبادله آن را در میان غیر مسلمین تجویز میکند. اگر به مسیحی بفروشی معاملهات درست است ولی اگر به مسلمان بفروشی معاملهات باطل است. یا دو مسیحی که در ذمّه اسلام هستند اگر مثلًا مشروب خرید و فروش کنند معامله شرعی حساب میشود ولی در میان مسلمین این معامله مشروع نیست چون مالیت ندارد.