پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢ - ٢- نفخ صور يا فرياد مرگ و حيات

حوادث قيامت به عنوان يك تسلسل طبيعى ذكر شده است.

به هر حال تعبير فوق يا اشاره به نفخه اوّل صور است و يا نفخه اوّل جزئى از آن مى‌باشد، و اما اين احتمال كه اشاره به نفخه دوّم بوده باشد با ترتيب طبيعى آيات نمى‌سازد، زيرا بسيار بعيد است كه آيه‌ يَوْمَ يَكُونُ النّاسُ كَالْفَراشِ الْمَبْثُوثِ‌ اشاره به نفخه دوّم باشد و آيه بعد از آن‌ وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ‌ اشاره به نفخه اوّلى (دقت كنيد).

و بالاخره در هيجدهمين و آخرين آيه باز تعبير ديگرى از آن حادثه به چشم مى‌خورد، و آن تعبير به‌ «زَجْرَةٌ» (صيحه عظيم) است.

در پاسخ كسانى كه پيوسته از حيات بعد از مرگ اظهار تعجب مى‌كردند، مى‌فرمايد: (تعجب نكنيد، اين كار مشكلى نيست) «تنها يك صيحه عظيم واقع مى‌شود، ناگهان همه (از قبرها بر مى‌خيزند و) خيره خيره نگاه مى‌كنند»! فَانّما هِىَ زَجْرَةٌ واحِدَةٌ فَاذا هُمْ يَنْظُرُونَ‌

«زَجْرَةٌ» در اصل به معناى راندن با صداى بلند است مانند راندن شتران. [١]

سپس به معناى طرد كردن، و گاه به معناى صدا به كار رفته است.

جمله‌ يَنْظُرُونَ‌ ممكن است به معناى خيره خيره نگاه كردن از روى شدت وحشت باشد، يا نگاه كردن به يكديگر و يا انتظار كشيدن براى حكم نهايى خدا، ولى به هر حال ظاهر آيه به خوبى نشان مى‌دهد اشاره به «نفخه حيات» است كه انسان‌ها از قبرها بر مى‌خيزند، و آماده حساب مى‌شوند، غالب مفسّران نيز به اين نكته اشاره كرده‌اند.

از مجموع اين آيات استفاده مى‌شود كه‌ پايان و آغاز جهان ديگر به صورت ناگهانى و با يك صيحه عظيم رخ مى‌دهد، گاه از آن تعبير به‌ «صيحه» و گاه‌ «زجره» و «صاخه» كه آن هم به معناى صيحه است، و گاه‌ «نقر»، و در بسيارى از موارد تعبير به‌ «نفخ صور» شده است.

[١]. به مقاييس اللغة و مفردات راغب ماده زجر مراجعه شود.