پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧ - ٢- نفخ صور يا فرياد مرگ و حيات

وارد محشر مى‌شوند، و يا هر دسته‌اى از مجرمان كه گناه خاصى دارند با هم محشور مى‌شوند، و يا اين‌كه هر امتى با پيامبرش وارد صحنه محشر مى‌شوند.

و در هر حال اين تعبير منافاتى با آيه ٩٥ سوره مريم كه مى‌فرمايد:

وَكُلُّهُمْ آتيهِ يَوْمَ الْقيامَةِ فَرْداً: «هريك از آنها به صورت تنها در قيامت به پيشگاه او مى‌آيند» ندارد، زيرا همان‌گونه كه قبلًا نيز اشاره شد قيامت مواقف و مراحلى دارد، ممكن است در آغاز فوج فوج وارد محشر شوند، سپس فرد فرد در دادگاه عدل الهى حضور يابند (دقت كنيد)

«وعيد» به گفته راغب و جمعى از مفسّران و اهل لغت به معناى وعده‌هاى شرّ است، در حالى كه كلمه «وعد» هم در «خير» به كار مى‌رود و هم در «شرّ» و تكيه بر خصوص و عيد در آيه فوق- با اين‌كه روز قيامت همه روز وعده‌هاى نيك و هم بد است به خاطر هشدار به مجرمان است.

در آيه يازدهم و دوازدهم كه هر دو در سوره يس آمده است سخن از يك‌ «صيحه» فراگير است كه در پايان اين جهان به عنوان‌ «صيحه مرگ» يا آغاز قيامت به عنوان‌ صيحه حيات‌ در همه جا طنين انداز مى‌شود.

در يك مورد اشاره به «صيحه پايان» جهان كرده، مى‌فرمايد:

آنها پيوسته سؤال مى‌كنند كه اين وعده الهى كى خواهد آمد؟ آنها گمان مى‌كنند اين امر براى خدا مشكل است، نه هرگز چنين نيست «آنها جز اين انتظار ندارند كه يك صيحه آسمانى فرا رسد و ناگهان همه را فرا گيرد در حالى كه مشغول جنگ و جدال (در امور دنيا) هستند»! ما يَنْظُرُوْنَ الّا صَيْحَةً واحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَ هُمْ يَخِصِّمُوْنَ‌

و در مورد ديگر اشاره به «صيحه دوّم» كرده، مى‌فرمايد: آن نيز مطلب مشكلى نيست، بسيار سريع و آسان، «يك صيحه بيش نيست، ناگهان همگى نزد ما حاضر مى‌شوند»! (انْ كانَتْ الّا صَيْحَةً واحِدَةً فَاذا هُمْ جَميعُ لَدَيْنا مُحْضَرُوْنَ‌

«صيحه» به گفته راغب در «مفردات» در اصل به معناى شكافته شدن چوب يا لباس است كه توأم با صدا باشد، سپس اين واژه بر تمام صداهاى بلند و فرياد اطلاق شده است، اين واژه گاه به معناى طول قيامت نيز آمده است، چرا كه مثلًا يك درخت بلند، گويى فرياد مى‌زند و مردم را به سوى خود