پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٠ - ١- كافران و منافقان

١- دوزخ از آن كيست؟

اشاره:

گرچه قاعدتاً بايد قبل از هر چيز سخن از ماهيّت و اوصاف دوزخ به ميان آيد و بعد دوزخيان، ولى از آنجا كه روش و سنّت قرآن اين است كه هميشه بيشترين تأكيد را در اين گونه مباحث بر امور تربيتى و نتائج اخلاقى و اجتماعى و انسانى مى‌نهد، ما نيز به پيروى از اين روشن مثبت نخست به سراغ كسانى مى‌رويم كه مستحق اين مجازات عظيمند تا از بررسى آياتى كه سخن از دوزخيان مى‌گويد به منطق اسلام در اين امر واقف شويم.

آياتى كه درباره دوزخيان وارد شده، بسيار زياد است، و ما از هر بخش نمونه‌اى، و از هر قسمت شاهد و مصداقى را بيان مى‌كنيم.

ضمناً از تعبيرات مختلف اين آيات تفاوت گناهان، و درجات زشتى معاصى نيز روشن مى‌گردد.

با اين اشاره به قرآن باز مى‌گرديم، و اصناف گوناگون دوزخيان را با الهام از آيات قرآنى مورد بررسى قرار مى‌دهيم:

١- كافران و منافقان‌

نخستين گروهى كه روانه دوزخ مى‌شوند، كافران و منافقانند قرآن مجيد در آيه ١٤ نساء مى‌فرمايد:

انَّ اللَّه جامِعُ المُنافِقِينَ وَ الكافِرِيْنَ في جَهَنَّمَ جَمِيعاً:

«خداوند منافقان و كافران را همگى در دوزخ جمع مى‌كند».

و در آيه ٤٩ توبه مى‌خوانيم: وَ انّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ بِالكافِرِيْنَ‌: «جهنم كافران را احاطه كرده است».

و در آيه ١٤٥ سوره نساء آمده است: انَّ المُنافِقِيْنَ في الدَّرْكِ الاسْفَلِ مِنَ النّارِ وَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيراً:

«منافقان در پائين‌ترين مرحله دوزخند و هرگز ياورى براى آنها نخواهى يافت».

در حقيقت مهمترين و گسترده‌ترين سرچشمه گناه و آلودگى‌ها همين كفر و بى‌ايمانى و نفاق است، زيرا تا چراغ ايمان درون جان انسان را روشن نسازد و از شرك و كفر و نفاق خالص نگردد انگيزه مؤثرى‌