پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢ - آن روز كه دود غليظى آسمان را فرا مىگيرد

شرح آيه گذشته خوانديم كه خود آن حضرت مى‌فرمود: «بعثت من از نشانه‌هاى نزديك شدن قيامت است».

ولى بعضى ديگر از مفسّران گذشته و امروز، آيه را اشاره به حوادثى مى‌دانند كه در پايان اين جهان و در آستانه قيامت واقع مى‌شود و از جمله: خورشيد تاريك، و ماه از هم شكافته خواهد شد، و اگر تعبير آيه به «انشق» به صورت فعل ماضى آمده است به خاطر آن است كه در لغت عرب بسيارى از مسائلى كه در آينده قطعى است به صورت فعل ماضى آورده مى‌شود.

ولى كمتر كسى از مفسّران اين تفسير را پذيرفته است كه آيه ناظر به حوادث پايان دنيا باشد زيرا به هر حال ظاهر آيه ماضى و مربوط به گذشته است، و دليلى ندارد كه آن را بدون قرينه روشن به صورت مستقبل معنا كنيم، و هم روايات فراوانى كه به گفته في «ظلال القرآن» در سر حد تواتر است گواهى مى‌دهد كه معجزه «شق القمر» در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به وقوع پيوست. [١]

و به نقل مرحوم علامه طباطبايى در «الميزان» اهل حديث و علماى تفسير متفقاً اين معنا را پذيرفته‌اند كه شق القمر در عصر پيامبر رخ داد» جز چند نفر از مفسّران پيشين (و غير معروف). [٢]

ابو الفتوح رازى نيز مى‌گويد: «قول كسانى كه مى‌گويند آيه فوق اشاره به حوادث آينده است، خلاف اجماع و اتفاق علماست»! [٣]

درباره چگونگى شق‌القمر (شكافته شدن ماه) و شرح اين اعجاز نبوى، و روايات مربوط به آن، و امكان آن از نظر علوم روز، بحث‌هاى فراوانى است كه چون خارج از هدف ما يعنى شرح «اشراط الساعه» مى‌باشد از آن صرفنظر كرده، و علاقه‌مندان آن را به مطالعه تفسير نمونه، جلد ٢٣، صفحه ١٢ تا ١٩ ارجاع مى‌دهيم.

آن روز كه دود غليظى آسمان را فرا مى‌گيرد

در سوّمين آيه اشاره به يكى ديگر از نشانه‌هاى نزديكى قيامت شده است و آن روزى است كه دود

[١]. فى ظلال القرآن، جلد ٧، صفحه ٦٤٤.

[٢]. تفسير الميزان، جلد ١٩، صفحه ٦١ و ٦٠.

[٣]. تفسير ابو الفتوح رازى، جلد ١٠، صفحه ٣٦٤.