سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٩٩ - قلب اولياي خدا، كانون توجه و محبت به خداوند
قلب اولياي خدا، كانون توجه و محبت به خداوند
وَاَخْلَيْتَ وَجْهَهُ لَكَ، وَفَرَّغْتَ فُؤَادَهُ لِحُبِّكَ، وَرَغَّبْتَهُ فِيما عِنْدَكَ. وقتي انسان با كسي مواجه ميشود و ميخواهد با او سخن گويد و بهخصوص وقتي ميخواهد با كسي انس گيرد، روبهروي او ميايستد و صورتش را در برابر صورت او قرار ميدهد و هيچگاه در حال سخن گفتن و انس يافتن با كسي به او پشت نميكند. «توجه» كه در آن عنايت خاص به كسي و چيزي نهفته است، از «وجه» بهمعناي «صورت» گرفته شده است. وقتي از «نظر به وجهالله» سخن گفته ميشود، در آن تعبير حيثيت توجه، مواجهه و عنايت به خداوند و انس يافتن به او لحاظ شده است. امام سجاد(عليه السلام) از خداوند درخواست ميكنند كه ايشان را در شمار كساني قرار دهد كه توجه و روي او را يكپارچه بهسويِ خود گردانده است. توجه كامل به خداوند از آثار محبت خالص به وي است و گرچه تصور آن، چه رسد به عينيت يافتن آن، براي ما دشوار است، اين حالت براي اولياي او كه دلشان را يكپارچه مجلاي عشق و محبت الهي ساختهاند، امري عادي بهحساب ميآيد. در روابط انساني و در مواجهة افراد با يكديگر، اين سنخ توجه، يعني توجه كامل به گوينده و يا مخاطب و توجه نكردن به غير او فراوان اتفاق ميافتد. مثلاً شما عزيزان كه در اين مجلس حاضريد، براي اينكه سخنان مرا بشنويد و آنها را به خاطر بسپاريد، كاملاً توجهتان معطوف به من و سخنانم است و حواس و ذهنتان را به مسائل ديگر مشغول نميسازيد؛ چون در آن صورت از دريافت مطالبي كه گفته ميشود بازميمانيد. همچنين كسي كه دل در گرو عشق و محبت به خدا دارد و فقط در پيِ انس يافتن با اوست، يكسره به وي توجه دارد و خود را به غير او مشغول نميسازد. البته چون خداوند مجرد است و جسماني نيست، منظور از توجه يافتن به او، مواجهة جسماني نيست، بلكه منظور آن است كه انسان قلب و دلش را به خداوند، الطاف و عنايات وي متوجه ميكند و از اشتغالات مادي و عوامل بازدارنده از توجه به او تهي ميسازد.