سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٨١ - نمونه هايي از عبادات بندگان سالك و دل باختة خدا
صِحَّةِ الَعقْلِ؛[١] «اصحاب مردي را در محضر رسول خدا(صلى الله عليه وآله) ستودند كه نيكو عبادت ميكند. حضرت فرمود: به عقل او نگاه كنيد؛ زيرا خدا روز قيامت بندگان را به اندازة عقلشان پاداش ميدهد و ادب، دليل درستي عقل است».
برحسب دو روايت مزبور، عباداتي كه صرفاً برحسب عادت و بدون حضور قلب و توجه انجام ميگيرند، ارزش كافي و تأثير واقعي ندارند. پس بايد بكوشيم كه نماز و عباداتمان را با توجه و حضور قلب انجام دهيم و علاوه بر توجه به كميت آنها، بكوشيم بر كيفيت آنها نيز بيفزاييم. بيشك محبت به خدا و تقويت آن نقش مهمي در توجه به خدا در عبادات و يادكرد او دارد و ازاينرو اولياي خدا كه دلهايشان مالامال از عشق و محبت خداست، براي عبادت مداوم و خالصانة خداوند سر از پا نميشناسند. بهگونهايكه مشاهدة احوالات آنان براي افراد عادي شگفتآور است و احوالات آنان باورناكردني مينمايد.
نمونههايي از عبادات بندگان سالك و دلباختة خدا
بايسته است كه ما شرح حال پيشوايان معصوم(عليهم السلام) و تربيتشدگان مكتب آنان و علماي بزرگ را مطالعه كنيم و بنگريم كه چگونه آنان در كنار كارهاي روزمره و برنامههاي علمي خود به اعمال عبادي خويش ميپرداختند. به حالات شخصيتهاي علمي بنگريم كه چگونه در كنار اشتغالات علمي طاقتفرسا و آفرينش آثار علمي جاودانه و ماندگار، كه بهمنزلة كتاب درسي و يا منابع غني علمي در اختيار ما قرار گرفتهاند، برنامههاي مفصل عبادي نيز داشتهاند. يكي از آن شخصيتهاي بزرگ مرحوم آيتالله حاجشيخمحمدحسين غروي اصفهاني(رحمه الله)است كه در كنار برنامههاي علمي و تحقيق و تدريس علوم ديني،
[١] حسن الديلمي، ارشاد القلوب، ج١، ص١٩٩.