سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٧٥ - دنيا؛ سرايي آکنده از درد و رنج
لذتهاي آخرت ازنظر کيفيت و شدت بر لذتهاي دنيوي برتري دارند و ازايننظر لذتهاي دنيوي قابل مقايسه با لذتهاي اخروي نيستند. ازنظر کمّي نيز نعمتها و لذتهاي دنيوي زوالپذير و محدودند؛ اما لذتهاي اخروي پايدار و ابدياند. در دنيا، هم عمر انسان محدود است و هم ميزان برخوردارياش از امکانات و نعمتهاي دنيوي؛ اما در آخرت انسان، هم عمر ابدي و جاودانه دارد، و هم از نعمتها و لذتهاي اخروي بيشماري برخوردار ميشود. حال وقتي انسانِ عاقل به مقايسة لذتهاي دنيوي با لذتهاي اخروي مينشيند، بايد لذتهاي اخروي را که هم شديدتر و هم بيشتر و ابدياند بر لذتهاي ناقص و محدود و زوالپذير دنيا ترجيح دهد؛ چه اينکه انسان در دنيا نيز لذت شديدتر و بادوامتر را بر لذت ضعيفتر و کمدوام ترجيح ميدهد.
دنيا؛ سرايي آکنده از درد و رنج
راه دوم کاستن از توجه به دنيا و فريفتة دنيا نشدن، توجه به دردها، رنجها و گرفتاريهايي است که در دنيا متوجه انسان ميشود (البته اين راه از مصاديق توجه به عيوب و نواقص دنيا به شمار ميآيد). يکي از ويژگيهاي بهشت اين است که در آنجا انسانها متحمل هيچ رنج، زحمت و خستگياي نميشوند:
وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ *الَّذِي أَحَلَّنَا دَارَ الْمُقَامَةِ مِنْ فَضْلِهِ لا يَمَسُّنَا فِيهَا نَصَبٌ وَلا يَمَسُّنَا فِيهَا لُغُوبٌ؛[١] و گويند: سپاس و ستايش خداي راست که اندوه از ما ببرد. هرآينه پروردگار ما آمرزگار و سپاسگزار است؛ آن [خدايي] که ما را به فضل خويش در سراي ماندني و جاويدان جاي داد. در آنجا نه رنجي به ما ميرسد و نه درماندگياي.
[١] فاطر (٣٥)، ٣٤ـ٣٥.