سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٢٣ - احساس نياز مطلق به خدا در پرتو تعاليم آسماني

لَجَعَلْنَاهُ حُطَامًا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ *إِنَّا لَمُغْرَمُونَ*بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ * أفَرَأيْتُمُ الْمَاءَ الَّذِي تَشْرَبُونَ * أَأَنْتُمْ أنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ *لَوْ نَشَاءُ جَعَلْنَاهُ أُجَاجًا فَلَوْلا تَشْكُرُونَ؛[١]آيا آنچه را مي‌کاريد ديده‌ايد؟ آيا شما آن را مي‌رويانيد يا ما روياننده‌ايم؟ اگر بخواهيم آن را گياهي درهم‌شکسته مي‌گردانيم تا سراسيمه و در شگفت بمانيد،[و گوييد] به‌راستي که ما زيان ‌کرده‌ايم؛ بلکه ما بي‌بهره مانده‌ايم. آيا آبي را که مي‌آشاميد ديده‌ايد؟ آيا شما آن را از ابر فرود آورده‌ايد يا ما فرود آورنده‌ايم؟ اگر بخواهيم آن را تلخ و شور مي‌گردانيم؛ پس چرا سپاس نمي‌گزاريد؟

در جاي ديگر، خداوند پس از آنکه نشانه‌هاي ربوبيت را به مشرکان گوشزد مي‌کند و برخي از نشانه‌هاي ربوبيت خود را در عالم خلقت برمي‌شمرد، مي‌فرمايد: قل أرءيتم ان اصبح ماؤکم غوراً فمن يأتيکم بماءٍ معين؛[٢] «بگو: مرا گوييد که اگر آب شما [به زمين] فرو شود، چه کسي شما را آب روان مي‌آورد»؟

خداوند بارها از ما مي‌خواهد که به اسباب ظاهري اعتماد و تکيه نداشته باشيم؛ چون اختيار آن اسباب در دست خداست و تا خداوند اراده نکند، کاري از آنها ساخته نيست. گرچه با برهان عقلي هم براي ما ثابت شده است که علت اصلي همة پديده‌ها خداوند است و خداوند پس از آنکه عوامل و اسباب و همة پديده‌ها را به ‌وجود آورد، لحظه‌به‌لحظه به آنها وجود افاضه مي‌کند، اما باز ما به‌جاي آنکه به خداوند و قدرت مطلق او اعتماد کنيم، به اسباب و عوامل ظاهري اعتماد مي‌کنيم. اين به‌دليل جهلي است که در اعماق دل ما ريشه دوانيده است.