سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٨٧ - جلوه ها و آثار ذكر خدا

گفتار پنجاه‌و‌ششم

جلوه‌ها و آثار ذكر خدا

وَلَا تَسْكُنُ النُّفُوسُ إِلَّا عِنْدَ رُؤْيَاكَ؛ أَ نْتَ الْمُسَبَّحُ فِي كُلِّ مَكَانٍ، وَالْمَعْبُودُ فِي كُلِّ زَمَانٍ، وَالْمَوْجُودُ فِي كُلِّ أَوَانٍ، وَالْمَدْعُوُّ بِكُلِّ لِسَانٍ، وَالْمُعَظَّمُ فِي كُلِّ جَنَان‏؛ «خدايا، دل‌هاي واله و حيران، به عشق و محبت تو وابسته‌اند، و عقل‌هاي مختلف بر معرفت تو جمع شده‌اند. دل‌ها جز با ياد تو آرام نمي‌شوند و نفوس جز با ديدار تو سكونت نمي‌يابند. تويي كه در هرجا و مكاني ستايشت مي‌كنند و در هر زمان مي‌پرستندت و در هر برهه و زماني وجود داري و يافت مي‌شوي، و با هر زباني تو را مي‌خوانند و در هر دلي با عظمت ياد مي‌شوي».

در جملة اول اين فراز، نقطة اوج عواطف انسان در عشق‌ورزي با خدا به نمايش درآمده و جملة دوم بيانگر آن است كه هيچ عقلي از معرفت و شناخت خدا بي‌بهره نيست و خداوند متعال عقل‌ها را چنان آفريده است كه بتوانند او را بشناسند. ازاين‌رو، هر عقلي دست‌كم از پايين‌ترين مرتبة معرفت خداوند بهره‌مند است. در اين فراز دو مفهوم متفاوت را مي‌بينيم كه يكي با واژگاني چون «هيام» و «وله» به عواطف و