سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٣٢ - مفهوم وسيله، در آموزه هاي ديني

موجب تقرب به خداوند مي‌شود دو بار در قرآن به كار رفته است. در يك‌جا خداوند مي‌فرمايد: يَا أيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ وَجَاهِدُوا فِي سَبِيلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛[١] «اي كساني كه ايمان آورده‌ايد، از خدا پروا كنيد و [براي نزديكي] به او وسيله بجوييد و در راهش جهاد كنيد، باشد كه رستگار شويد».

در آية ديگر خداوند مي‌فرمايد: أُ ولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمُ الْوَسِيلَةَ أيُّهُمْ أقْرَبُ وَيَرْجُونَ رَحْمَتَهُ وَيَخَافُونَ عَذَابَهُ إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُوراً؛[٢] «آنان [(جن و انس و ملايكه)] كه مشركان ايشان را [به خدايي] مي‌خوانند، خود به‌سوي پروردگارشان وسيله‌اي مي‌جويند [تا بدانند] كه كدامشان [به او] نزديك‌تر است، و به بخشايش او اميد دارند و از عذابش مي‌ترسند، زيرا‌كه عذاب‌ پروردگارت درخور بيم و پرهيز است».

اگر ما وسيله‌ را به‌معناي تمام آنچه موجب تقرب به خداوند مي‌شود در نظر بگيريم، همة اعمال خير كه قربة‌الي‌الله انجام مي‌پذيرند، وسيله و مقدمة تقرب به خداوند به شمار مي‌آيند. با اين تعريف عام از وسيله و توسل، همة بندگان مؤمن و شايستة خداوند که در طول زندگي‌شان، كاري جز براي تقرب به خداوند انجام نمي‌دهند تمام رفتار و كارهاي آنها، عبادت و وسايل تقرب به خداوند به شمار مي‌آيند. البتّه خداوند ابزارهاي بدني، فكري و روحي و نفساني انجام اعمال خير را در اختيار انسان قرار مي‌دهد تا او بتواند وسيلة تقرب به خداوند را فراهم آورد. اگر انسان زبان نداشته باشد كه با آن ذکر بگويد يا چشم نداشته باشد که با آن قرآن بخواند و نيز دست و پا نداشته باشد که براي انجام عبادت از آنها استفاده كند، كاري از او ساخته نيست. همچنين اگر ابزارهاي علمي و معرفتي در اختيارش نباشد و از راه عقل يا شرع راه صحيح را نشناسد، راه به جايي نمي‌برد.