سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٤٧ - ارتباط قرب به خدا با شهود او

ارتباط قرب به خدا با شهود او

منظور از تقرب به خداوند در پرتو اِعمال اختيار و عبادت، اين است كه انسان به مرتبه‌اي برسد كه خداوند را بهتر درك و شهود كند و شناخت او منحصر به شناخت حصولي و از طريق الفاظ و مفاهيم نباشد، بلكه با علم حضوري به خداوند، معرفت پيدا كند و همچنين با علم حضوري صفات الهي را درك كند. گاهي انسان در هنگام دعا و مناجات و به‌خصوص در فرصت‌هاي ارزشمندي چون شب‌هاي قدر كه حال خاصي به او دست مي‌دهد، احساس مي‌كند كه خداوند را مي‌بيند و با او سخن مي‌گويد. در اين صورت مرتبه‌اي از علم حضوري به خداوند در او پديد آمده است. همچنين هنگامي كه انسان در خطر است و اميدي براي نجات خود نمي‌يابد، با علم حضوري خداوند را شهود و درك مي‌كند و خداوند در ترسيم اين علم مي‌فرمايد: فَإِذَا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذَا هُمْ يُشْرِكُون؛[١] «و چون سوار كشتي شوند، خداي را با اخلاص و پاك‌ديني (يكتاگرايي) بخوانند و چون به‌سويِ خشكي برهاندشان، آن‌گاه شرك مي‌ورزند».

مردي ملحد از امام صادق(عليه السلام) سؤال كرد كه چه دليلي براي وجود خدا هست؛ حضرت در پاسخ فرمودند:

هَلْ رَكِبْتَ الْبَحْرَ؟ قالَ نَعَم. قَالَ: فَهَل عَصَفَتْ بِكُمُ الرّيحُ حَتّي خَفَفْتُمُ الْغَرْقَ؟ قالَ: نَعَم. قَالَ: فَهَلْ انْقَطَعَ رَجَاؤُكَ مِنَ الْمَرْكَبِ وَالْمَلاحينَ؟ قَالَ: نَعَم. قال: فَهَلْ تَتَّبِعُكَ نَفْسُكَ أنّّ ثَمَّ مَنْ يُنَجيكَ؟ قال: نَعَم. قال: فإنّ ذلِكَ هُوَ اللهُ تَعالي؛[٢] «آيا سوار كشتي شده‌اي؟ مرد ملحد پاسخ داد: آري. حضرت فرمود: آيا تندباد و امواج دريا كشتي را دربر‌نگرفت تا آنكه شما خود را

(١). عنكبوت (٢٩)، ٦٥.

(٢). ابن‌شهرآشوب، متشابه القرآن، ج١، ص٢٧.