سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٧٩ - جستاري در چيستي و گسترة معرفت خدا

جستاري در چيستي و گسترة معرفت خدا (١)

در طليعة مناجات عارفان، امام سجاد(عليه السلام) مي‌فرمايند:

اِلهى‏ قَصُرَتِ الأَلْسُنُ عَنْ بُلُوغِ ثَنآئِكَ كَما يَليقُ بِجَلالِكَ، وَعَجَزَتِ‏ الْعُقُولُ عَنْ اِدْراكِ كُنْهِ جَمالِكَ، وَانْحَسَرَتِ الأَبْصارُ دُونَ النَّظَـرِ اِلي سُبُحاتِ وَجْهِكَ، وَلَمْ تَجْعَلْ لِلْخَلْقِ طَريقاً اِلى‏ مَعْرِفَتِكَ اِلاَّ بِالْعَجْزِعَنْ مَعْرِفَتِكَ‏؛‌ خدايا، زبان‌ها از آنكه تو را آن‌سان كه شايستة جلال و عظمت توست ثنا گويند ناتوان‌اند و عقل‌ها از درك كُنه جمال تو عاجزند و چشم‌ها از نگريستن به تجليات جمالت درمانده‌اند و تو براي خلق راهي براي مقام معرفت خود قرار ندادي مگر به عجز از معرفت خودت.

معرفت و شناخت خدا، محور مناجات عارفان را تشكيل مي‌دهد و تكية فراواني بر آن شده است. ازاين‌رو لازم است اشاره‌اي كنيم به حقيقت معرفت خدا و مراتب آن و راه وصول به اين مراتب براي انسان‌ها. ما براي فهم مضامين اين مناجات شريف، ناچاريم به برخي از اصطلاحات و مسائل مطرح‌شده در علوم عقلي نگاهي داشته باشيم.