سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٠٨ - چگونگي تقارن آرامش و آسودگي با اندوه هاي پي درپي در دوستان خدا

را بلند و گرامي داشت و مرا نيز به‌واسطة دوستي تو عزت بخشيد، درخواست مي‌كنم كه روزي‌ام گرداند همراه با امام منصور از اهل‌بيت محمداَللّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ حَمْدَ الشَّاكِرينَ لَكَ عَلى‏ مُصابِهِمْ، اَلْحَمْدُ للَّهِ‏ِ عَلى‏ عَظيمِ رَزِيَّتى‏؛ «خدايا تو را ستايش مي‌كنم؛ ستايش شكرگزاران تو بر غم و اندوهي كه به من در مصيبت بزرگ آل‌محمد رسيد. حمدْ خدا را، بر عزاداري و اندوه و غم بزرگ من».[١]

ما به تجربه دريافته‌ايم كه همواره آه و ناله ناشي از درد، رنج و مصيبت نيست و گاهي حاكي از لذت و سرور است؛ چنان‌كه وقتي عاشقي كه مدتي در فراق معشوق به سر برده، به وصال و ديدار معشوق نائل مي‌شود، او را در آغوش مي‌گيرد و از لذت وصال سخت مي‌گريد. گرچه مصاديق حالتي چون گريه در ظاهر متشابه هستند، اما مي‌توانند از عوامل متفاوتي ناشي شده باشند. پس نبايد با يكديگر خلط شوند و بايد تفاوت آنها را درك كرد. گاهي انسان براثر غم و غصه و نگراني گريه مي‌كند و بدين‌وسيله، خود را تسكين مي‌بخشد و سبك مي‌شود. پس در اين صورت گريستن از تشديد غم و اندوه و عوارض و آثار زيان‌بار آن جلوگيري مي‌كند. تشديد غم و اندوه و استمرار آن در انسان، بيماري افسردگي را در پي دارد كه خود زمينة ابتلا به ناراحتي‌هاي روحي و حتي جسمي را فراهم مي‌آورد. اما گاهي گريه، ناشي از غم و غصه و رنج نيست و سبب آن، شادماني و سرور است، كه بدان گرية شوق و به تعبير دقيق‌تر گرية وجد و سرور مي‌گوييم (شوق نسبت به چيزي رخ مي‌دهد كه هنوز حاصل نشده و انسان انتظار رسيدن به آن را دارد؛ اما كسي كه به محبوبش مي‌رسد، به جهت وصالي كه برايش حاصل شده و ازروي سرور و خوش‌حالي گريه مي‌كند. پس